tan pi pali sitelen

jan LusiApr 1, 2026

{"/":{"prev":{"id":"2026/04/suno-miku-sinku","data":{"title":"suno Miku-Sinku","description":null,"authors":["jan Alonola + jan Siniseli"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"# **s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”** \n\nţp̊-ṗṇ)ţp̊-s̈n̊-m̈ṣ{@ x̊ń{s̈n̊-x̊p̛[m̆#t̤t̤ ńś)ţp̊-s̈n̊-ṇ{s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”ḵ* s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{ţp̊-m̈ṣ@ḿ“p̊s̈k̗”{@ḿ-x̃t̖-ḵ\n\nţp̊-ṇ+ṇṃ-x̊ń{m̈ṣ{ńś* j̃{s̊ń-ḷḷ}ṇ: ṇṃ“ṃk̤-s̄k̤”{<ṇṃ-x̊p̛? t̗s̊-j̃-m̈t̖{t̥ḳ}ṇ: ṇṃ“Śmigus”{<ṇṃ“Schmackostern”<t̥ḳ“t̥ṣ” k̨)ṇṃ“s̄k̤”{<t̥ḳ“t̥ṣ”k̠{<ṇṃ“dünguuss”\n\nţp̊-m̊ḷ“j̀s̈”{@)s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{@s̈n̊#w̃[ţp̊-x̀s̆-k̗ḿ\n\n?{ s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤” ḿ“p̊s̈k̗”)j̃-ṃj̀{t̖l̥}j̃-m̀ḷ x̊ń{K}p̊ḳ-t̖l̥}x̣l̥-ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊-ṗṇ)j̃-m̀ḷ{t̖l̥}j̃-ṃj̀@ţp̊-s̈n̊-k̗ḿ taso ţp̊-ṇ)j̃-x́ḷ{ẍt̗l̗-t̖l̥* k̨)j̃{KX}t̖l̥{K}ṕḷś-k̗ṣ>ẍt̗l̗\n\nṣń-ẉl̖Xẍt̗l̗-t̖l̥)ṣń!ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖Ys̈ẉ>j̃-x̃t̖ ṇ)ṣń-k̨-x́w̛-t̖l̥X\n\nṣń-ẉl̖-t̖l̥{j̃-p̊ń-ṣń@ţp̊-ṇ)!x́w̛ t̖l̥{k̨-ṕk̗l̗}x̣l̥\n\nj̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<? #w̃)m̈ṣ j̃-s̊ń{t̥ḳ}ṇ: ţp̊-ṗṇ)ţp̊“ṃk̤”+ţp̊“s̄k̤”{ţp̊-t̤{ţp̊-w̃X ţp̊“ṃk̤”)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊“s̄k̤”)j̃{ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖>ṇ: x̊ń{k̗ḿ-t̖l̥X k̨)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<ṇ: j̃{t̖l̥}j̃)t̖l̥+k̗ṣ{k̗ḿ\n\n# **sona pi sitelen lili ike ni**\n\n* kalama pi uta open li sitelen lili lon sewi sitelen anu anpa ona, sama ni:\n\n| | i | u | e | o | a |\n| :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |\n| - | x̣ | ẍ | x̀ | x̊ | x́ |\n| -n | x̄ | x̆ | x̛ | x̂ | x̃ |\n\n* sitelen li sewi sama “tkl” la, ona o anpa. sitelen li tawa anpa sama “pj” la, ona o lon sewi \n* kalama pi uta open li lon open nimi la, sitelen ona li “x” \n* jan li kepeken mute e nimi la, ona li sitelen wan, sama ni:\n\n| nimi | li | e | o | la | pi | en | anu | tawa | lon | tan | sama | kepeken | ala | seme | nanpa | a |\n| :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |\n| sitelen | { | } | ! | ) | [ | + | Y | > | @ | < | = | K | X | ? | # | * |\n\n* “-” en nimi pi sitelen wan li ante e nimi ante. “ ” li ante e toki ante \n* nimi jan la, sitelen nanpa wan o suli. anu la, o kepeken e sitelen “”\n\n***\n\n# suno Miku-Sinku\n\ntenpo pini la tenpo suno musi li lon. ona li suno open pi mun nanpa tu tu. nasa la tenpo suno ni li suno Miku-Sinku kin a! suno Miku-Sinku li tenpo musi lon ma Posuka li lon ma ante kin.\n\ntenpo ni en nimi ona li musi li nasa a. jan li sona lili e ni: nimi Miku-Sinku li tan nimi open seme? taso jan mute li toki e ni: nimi Miku (Śmigus) li tan nimi Makotan (Schmackostern) tan toki Tosi. ken la nimi Sinku li tan toki Tosi kin li tan nimi Sunku (dünguuss). \n\ntenpo moli Jesu li lon la suno Miku-Sinku li lon suno nanpa wan pi tenpo esun kama.\n\nseme li lon suno Miku-Sinku? ma Posuka la jan mije li telo e jan meli. ona li kepeken e poki telo e ilo utala telo. tenpo pini la jan meli li telo e jan mije lon tenpo suno kama. taso tenpo ni la jan ale li utala telo a. ken la jan li kepeken ala e telo li kepeken e palisa kasi tawa utala. \n\nsina wile ala utala telo la sina o pana e sike mama kule anu suwi tawa jan ante. ni la sina ken awen telo ala. \n\nsina wile telo e jan pona sina lon tenpo ni la o awen! telo li ken pakala e ilo. \n\njan li utala telo tan seme? nanpa wan la musi! jan sona li toki e ni: tenpo pini la tenpo Miku en tenpo Sinku li tenpo tu li tenpo wan ala. tenpo Miku la jan li utala telo. tenpo Sinku la jan li pana e sike mama kule tawa ni: ona li kama telo ala. ken la jan li utala telo tan ni: jan li telo e jan la telo en kasi suli li kama.","filePath":"poki/plaintext/2026/04/suno-miku-sinku.md","digest":"4e6445ca3e829864","rendered":{"html":"<h1 id=\"s̈n̊ṃk̤-s̄k̤\"><strong>s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”</strong></h1>\n<p>ţp̊-ṗṇ)ţp̊-s̈n̊-m̈ṣ{@ x̊ń{s̈n̊-x̊p̛[m̆#t̤t̤ ńś)ţp̊-s̈n̊-ṇ{s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”ḵ* s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{ţp̊-m̈ṣ@ḿ“p̊s̈k̗”{@ḿ-x̃t̖-ḵ</p>\n<p>ţp̊-ṇ+ṇṃ-x̊ń{m̈ṣ{ńś* j̃{s̊ń-ḷḷ}ṇ: ṇṃ“ṃk̤-s̄k̤”{<ṇṃ-x̊p̛? t̗s̊-j̃-m̈t̖{t̥ḳ}ṇ: ṇṃ“Śmigus”{<ṇṃ“Schmackostern”<t̥ḳ“t̥ṣ” k̨)ṇṃ“s̄k̤”{<t̥ḳ“t̥ṣ”k̠{<ṇṃ“dünguuss”</p>\n<p>ţp̊-m̊ḷ“j̀s̈”{@)s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{@s̈n̊#w̃[ţp̊-x̀s̆-k̗ḿ</p>\n<p>?{ s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤” ḿ“p̊s̈k̗”)j̃-ṃj̀{t̖l̥}j̃-m̀ḷ x̊ń{K}p̊ḳ-t̖l̥}x̣l̥-ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊-ṗṇ)j̃-m̀ḷ{t̖l̥}j̃-ṃj̀@ţp̊-s̈n̊-k̗ḿ taso ţp̊-ṇ)j̃-x́ḷ{ẍt̗l̗-t̖l̥* k̨)j̃{KX}t̖l̥{K}ṕḷś-k̗ṣ>ẍt̗l̗</p>\n<p>ṣń-ẉl̖Xẍt̗l̗-t̖l̥)ṣń!ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖Ys̈ẉ>j̃-x̃t̖ ṇ)ṣń-k̨-x́w̛-t̖l̥X</p>\n<p>ṣń-ẉl̖-t̖l̥{j̃-p̊ń-ṣń@ţp̊-ṇ)!x́w̛ t̖l̥{k̨-ṕk̗l̗}x̣l̥</p>\n<p>j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<? #w̃)m̈ṣ j̃-s̊ń{t̥ḳ}ṇ: ţp̊-ṗṇ)ţp̊“ṃk̤”+ţp̊“s̄k̤”{ţp̊-t̤{ţp̊-w̃X ţp̊“ṃk̤”)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊“s̄k̤”)j̃{ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖>ṇ: x̊ń{k̗ḿ-t̖l̥X k̨)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<ṇ: j̃{t̖l̥}j̃)t̖l̥+k̗ṣ{k̗ḿ</p>\n<h1 id=\"sona-pi-sitelen-lili-ike-ni\"><strong>sona pi sitelen lili ike ni</strong></h1>\n<ul>\n<li>kalama pi uta open li sitelen lili lon sewi sitelen anu anpa ona, sama ni:</li>\n</ul>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: center\"></th>\n<th style=\"text-align: center\">i</th>\n<th style=\"text-align: center\">u</th>\n<th style=\"text-align: center\">e</th>\n<th style=\"text-align: center\">o</th>\n<th style=\"text-align: center\">a</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">-</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̣</td>\n<td style=\"text-align: center\">ẍ</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̀</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̊</td>\n<td style=\"text-align: center\">x́</td>\n</tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">-n</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̄</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̆</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̛</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̂</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̃</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<ul>\n<li>sitelen li sewi sama “tkl” la, ona o anpa. sitelen li tawa anpa sama “pj” la, ona o lon sewi</li>\n<li>kalama pi uta open li lon open nimi la, sitelen ona li “x”</li>\n<li>jan li kepeken mute e nimi la, ona li sitelen wan, sama ni:</li>\n</ul>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: center\">nimi</th>\n<th style=\"text-align: center\">li</th>\n<th style=\"text-align: center\">e</th>\n<th style=\"text-align: center\">o</th>\n<th style=\"text-align: center\">la</th>\n<th style=\"text-align: center\">pi</th>\n<th style=\"text-align: center\">en</th>\n<th style=\"text-align: center\">anu</th>\n<th style=\"text-align: center\">tawa</th>\n<th style=\"text-align: center\">lon</th>\n<th style=\"text-align: center\">tan</th>\n<th style=\"text-align: center\">sama</th>\n<th style=\"text-align: center\">kepeken</th>\n<th style=\"text-align: center\">ala</th>\n<th style=\"text-align: center\">seme</th>\n<th style=\"text-align: center\">nanpa</th>\n<th style=\"text-align: center\">a</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">sitelen</td>\n<td style=\"text-align: center\">{</td>\n<td style=\"text-align: center\">}</td>\n<td style=\"text-align: center\">!</td>\n<td style=\"text-align: center\">)</td>\n<td style=\"text-align: center\">[</td>\n<td style=\"text-align: center\">+</td>\n<td style=\"text-align: center\">Y</td>\n<td style=\"text-align: center\">></td>\n<td style=\"text-align: center\">@</td>\n<td style=\"text-align: center\"><</td>\n<td style=\"text-align: center\">=</td>\n<td style=\"text-align: center\">K</td>\n<td style=\"text-align: center\">X</td>\n<td style=\"text-align: center\">?</td>\n<td style=\"text-align: center\">#</td>\n<td style=\"text-align: center\">*</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<ul>\n<li>“-” en nimi pi sitelen wan li ante e nimi ante. “ ” li ante e toki ante</li>\n<li>nimi jan la, sitelen nanpa wan o suli. anu la, o kepeken e sitelen “”</li>\n</ul>\n<hr>\n<h1 id=\"suno-miku-sinku\">suno Miku-Sinku</h1>\n<p>tenpo pini la tenpo suno musi li lon. ona li suno open pi mun nanpa tu tu. nasa la tenpo suno ni li suno Miku-Sinku kin a! suno Miku-Sinku li tenpo musi lon ma Posuka li lon ma ante kin.</p>\n<p>tenpo ni en nimi ona li musi li nasa a. jan li sona lili e ni: nimi Miku-Sinku li tan nimi open seme? taso jan mute li toki e ni: nimi Miku (Śmigus) li tan nimi Makotan (Schmackostern) tan toki Tosi. ken la nimi Sinku li tan toki Tosi kin li tan nimi Sunku (dünguuss).</p>\n<p>tenpo moli Jesu li lon la suno Miku-Sinku li lon suno nanpa wan pi tenpo esun kama.</p>\n<p>seme li lon suno Miku-Sinku? ma Posuka la jan mije li telo e jan meli. ona li kepeken e poki telo e ilo utala telo. tenpo pini la jan meli li telo e jan mije lon tenpo suno kama. taso tenpo ni la jan ale li utala telo a. ken la jan li kepeken ala e telo li kepeken e palisa kasi tawa utala.</p>\n<p>sina wile ala utala telo la sina o pana e sike mama kule anu suwi tawa jan ante. ni la sina ken awen telo ala.</p>\n<p>sina wile telo e jan pona sina lon tenpo ni la o awen! telo li ken pakala e ilo.</p>\n<p>jan li utala telo tan seme? nanpa wan la musi! jan sona li toki e ni: tenpo pini la tenpo Miku en tenpo Sinku li tenpo tu li tenpo wan ala. tenpo Miku la jan li utala telo. tenpo Sinku la jan li pana e sike mama kule tawa ni: ona li kama telo ala. ken la jan li utala telo tan ni: jan li telo e jan la telo en kasi suli li kama.</p>\n","metadata":{"headings":[{"depth":1,"slug":"s̈n̊ṃk̤-s̄k̤","text":"s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”"},{"depth":1,"slug":"sona-pi-sitelen-lili-ike-ni","text":"sona pi sitelen lili ike ni"},{"depth":1,"slug":"suno-miku-sinku","text":"suno Miku-Sinku"}],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"suno Miku-Sinku","description":null,"authors":["jan Alonola + jan Siniseli"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"},"next":{"id":"2026/04/tenpo-pi-kulupu-aja","data":{"title":"tenpo pi kulupu Aja","description":null,"authors":["jan lili Enta"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"մա Այա (Հայաստանի), լի լոն պոկա պի կօլօպօ նէնա Կովկաս, լի լոն պոկա պի նէնա սօլի Արարատ։ մա Կաթէլո էն մա Թօկի էն մա Իլան էն մա Ասէպասան լի լոն պոկա պի մա նի։ կօլօպօ յան Այա լի մայօնա ա, սամա մա սօլի Ասորեստան, սամա կօլօպօ Էլին։ յան սոնա լա կօլօպօ Այա լի կէն լոն թէնպո պի մա Պիյանի (Վանի), թան նի․ նիմի պի թոկի Պիյանի լի ավէն ա լոն թոկի Այա։ թոկի լա ոնա լի թան կօլօպօ Ինթո֊Էլոպա, թասո ոնա լի կամա լոն մա նի լոն նասին սէ՞մէ։ յան լի ավէն սոնա պոնա ալա։\n\nկօլօպօ Այա լի լիլի թավա կօլօպօ անթէ։ նի լա կօլօպօ անթէ լի լավա է ոնա լոն թէնպո մօթէ։ մօթէ լա կօլօպօ Իլան լի լավա է ոնա։ մօթէ լիլի լա կօլօպօ Լոմա կին լի վիլէ է մա Այա, լի օթալա է լավա Իլան թավա նի։ թասո, նէնա մօթէ լի լոն մա լա․ կօլօպօ Այա լի կէն լավա լիլի լոն անպա պի լավա անթէ, լի կէն լավա պի անպա ալա։ ոնա լի կէն ավէն լոն նասին ոնա։ \n\nնի լա նասին ոնա լի անթէ լոն սէ՞մէ։ վան լա ոնա լի մա նանպա վան պի նասին սէվի Կոլիսօ։ լավա ոնա լի կամա լոն նասին նի լա լավա պի մա անթէ լի ավէն լոն նասին նի ալա։ թէնպո լոն լա, նէնա լի վէկա է ոնա թան կօլօպօ անթէ պի նասին սէվի սամա լա․ կօլօպօ Այա էն կօլօպօ անթէ լի ավէն վան ալա։ անթէ լա նասին սիթէլէն թոկի լի լոն թավա թոկի Այա թասո։ նի լի թան յան Մեսրոպ Մաշտոց, լի թան պանա ոնա պի նասին սէվի։ ոնա լի վիլէ թոկի է նասին սէվի է լիպօ սէվի թավա կօլօպօ կէպէկէն թոկի Այա։ նի լա․ ոնա լի պալի է նասին սիթէլէն թոկի նի՜։ լօկին լա ոնա էն սիթէլէն Էլին լի սամա լիլի, թասո սիթէլէն լի մօթէ, լի պանա է կալամա անթէ։ պալի ոնա լի ոպէն է սիթէլէն Այա լի վավա թէնպո է թոկի Այա։ նի լա ոնա լի կամա մամա պի թոկի լիպօ Այա թավա կօլօպօ։ \n\nկօլօպօ Այա լի կէն ավէն է թոկի ոնա, թասո ոնա լի ավէն վավա ալա, լի ավէն անպա լոն մօթէ։ կօլօպօ Ալապի էն լավա Լոմա սին էն կօլօպօ Թօկի էն լավա Կաթէլո էն լավա Իլան սին էն լավա Լօսի լի կամա լավա է մա Այա։ թէնպո լիլի թասո լա կօլօպօ Այա լի կէն լավա է մա ոնա։ լավա պի մա սօլի լա ոնա լի թավա մա անթէ կին, թան մանի, թան օթալա ալա, թան վիլէ պի պոնա լոն։ անպա լա վէկա մա լա յան մօթէ լի ավէն լոն նասին ոնա։ \n\nթասո լավա լի կէն վիլէ ալա է նի։ մա պի լավա Թօկի լա յան լի կամա պիլին է նի․ մա ինսա Թօկի լա յան ալէ ո լոն նասին պի կօլօպօ Թօկի։ կին լա լավա Լօսի պի նասին Կոլիսօ լի օթալա մօթէ է լավա Թօկի․ լա յան մօթէ լի կամա պիլին իկէ թավա յան պի նասին Կոլիսօ, լի պիլին է նի․ ոնա ա՜ լի օթալա լոն պոկա պի լավա Լօսի։ նի լա լավա լի ալասա նասին Թօկի է յան նի լոն վիլէ ալա ոնա։ յան լի ավէն անթէ ալա է նասին ոնա լա․ լավա լի լանպան է իյո ոնա, լի վէկա է ոնա թան մա ոնա թավա մա պի թէլո ալա, լի մոլի է ոնա մօթէ։ նի լա կօլօպօ Այա պի մա նի լի կամա լիլի լի կամա վէկա։ թէնպո լոն լա լավա Թօկի լի ավէն վիլէ ալա թոկի է իկէ նի։ \n\nթէնպո պոկա լա լավա Այա էն լավա Ասէպասան լի օթալա լոն մա Արցախ․ մա նի լա յան մօթէ պի կօլօպօ Այա էն յան մօթէ կին պի կօլօպօ Ասէպասան լի լոն, թասո լավա լի վիլէ վէկա է յան պի կօլօպօ անթէ լոն օթալա։ պինի լա լավա Ասէպասան լի վավա, լի անպա է լավա օթալա Այա, լի թոկի է վիլէ մոլի պի կօլօպօ Այա։ յան պի կօլօպօ Այա լի վիլէ ալա մոլի լա․ ոնա լի վէկա թան մա նի։ \n\nավէն լա յան պի կօլօպօ անթէ լի իկէ թավա յան պի կօլօպօ Այա, լի պակալա է թոմո մայօնա կօլօպօ լոն վէկա ոնա, լի ավէն թոկի է մոլի կօլօպօ։ թասո, կօլօպօ Այա լի ավէն, լոն մա լիլի Այա, լոն մա մօթէ վէկա։ յան մօթէ պի կօլօպօ նի լի ավէն ա՜ լոն նասին ոնա, լի թոկի Այա, լի թոկի է թէնպո պինի ոնա, լի պոնա է թէնպո կամա կօլօպօ։ ոնա ո ա՛վէն պո՜նա ա։\n\n\n\n---\n\nma Aja ([Hayastan]), li lon poka pi kulupu nena [Kovkas], li lon poka pi nena suli [Ararat]. ma Katelo en ma Tuki en ma Pasi en ma Asepasan li lon poka pi ma ni. kulupu jan Aja li majuna a, sama ma suli [Asorestan], sama kulupu Elin. jan sona la kulupu Aja li ken lon tenpo pi ma Pijani ([Vani]), tan ni: nimi pi toki Pijani li awen a lon toki Aja. toki la ona li tan kulupu Into-Elopa, taso ona li kama lon ma ni lon nasin seme? jan li awen sona pona ala. \n\nkulupu Aja li lili tawa kulupu ante. ni la kulupu ante li lawa e ona lon tenpo mute. mute la kulupu Pasi li lawa e ona. mute lili la kulupu Loma kin li wile e ma Aja, li utala e lawa Pasi tawa ni. taso, nena mute li lon ma la, kulupu Aja li ken lawa lili lon anpa pi lawa ante, li ken lawa pi anpa ala. ona li ken awen lon nasin ona.\n\nni la nasin ona li ante lon seme? wan la ona li ma nanpa wan pi nasin sewi Kolisu. lawa ona li kama lon nasin ni la lawa pi ma ante li awen lon nasin ni ala. tenpo lon la, nena li weka e ona tan kulupu ante pi nasin sewi sama la, kulupu Aja en kulupu ante li awen wan ala. ante la nasin sitelen toki li lon tawa toki Aja taso. ni li tan jan [Mesrop Mashtots], li tan pana ona pi nasin sewi. ona li wile toki e nasin sewi e lipu sewi tawa kulupu kepeken toki Aja. ni la ona li pali e nasin sitelen toki ni! lukin la ona en sitelen Elin li sama lili, taso sitelen li mute, li pana e kalama ante. pali ona li open e sitelen Aja li wawa tenpo e toki Aja. ni la ona li kama mama pi toki lipu Aja tawa kulupu. \n\nkulupu Aja li ken awen e toki ona, taso ona li awen wawa ala, li awen anpa lon mute. kulupu Alapi en lawa Loma sin en kulupu Tuki en lawa Katelo en lawa Pasi sin en lawa Lusi li kama lawa e ma Aja. tenpo lili taso la kulupu Aja li ken lawa e ma ona. lawa pi ma suli la ona li tawa ma ante kin, tan mani, tan utala ala, tan wile pi pona lon. anpa la weka ma la jan mute li awen lon nasin ona. \n\ntaso lawa li ken wile ala e ni. ma pi lawa Tuki la jan li kama pilin e ni: ma insa Tuki la jan ale o lon nasin pi kulupu Tuki. kin la lawa Lusi pi nasin Kolisu li utala mute e lawa Tuki, la jan mute li kama pilin ike tawa jan pi nasin Kolisu, li pilin e ni: ona a li utala lon poka pi lawa Lusi! ni la lawa li alasa nasin Tuki e jan ni lon wile ala ona. jan li awen ante ala e nasin ona la, lawa li lanpan e ijo ona, li weka e ona tan ma ona tawa ma pi telo ala, li moli e ona mute. ni la kulupu Aja pi ma ni li kama lili li kama weka. tenpo lon la lawa Tuki li awen wile ala toki e ike ni. \n\ntenpo poka la lawa Aja en lawa Asepasan li utala lon ma [Artsakh]. ma ni la jan mute pi kulupu Aja en jan mute kin pi kulupu Asepasan li lon, taso lawa li wile weka e jan pi kulupu ante lon utala. pini la lawa Asepasan li wawa, li anpa e lawa utala Aja, li toki e wile moli pi kulupu Aja. jan pi kulupu Aja li wile ala moli la ona li weka tan ma ni.\n\nawen la jan pi kulupu ante li ike tawa jan pi kulupu Aja, li pakala e tomo majuna kulupu lon weka ona, li awen toki e moli kulupu. taso, kulupu Aja li awen, lon ma lili Aja, lon ma mute weka. jan mute pi kulupu ni li awen a lon nasin ona, li toki Aja, li toki e tenpo pini ona, li pona e tenpo kama kulupu. ona o awen pona a!\n\n> mi lon ala kulupu Aja, li poka ala tawa jan ni anu ma ona, taso nasin sitelen ona li pona mute a tawa mi. lipu musi li kama li ken e mi la mi wile toki lon sitelen ni. nasin mi pi toki pona la kalama wan li kepeken sitelen wan taso. lukin la sitelen wan o sama ala sitelen ante. ni la kalama sitelen pi toki Aja li ken sama ala kalama pi toki pona. ni li nasin mi taso. kin la mi alasa sona e nasin pi namako nimi, taso sona lili li lon ma ilo la mi ken pakala. sina sona toki Հայերեն li wile pona e nasin mi lon pali sina la o ni!","filePath":"poki/plaintext/2026/04/tenpo-pi-kulupu-Aja.md","digest":"519837216e401c8f","rendered":{"html":"<p>մա Այա (Հայաստանի), լի լոն պոկա պի կօլօպօ նէնա Կովկաս, լի լոն պոկա պի նէնա սօլի Արարատ։ մա Կաթէլո էն մա Թօկի էն մա Իլան էն մա Ասէպասան լի լոն պոկա պի մա նի։ կօլօպօ յան Այա լի մայօնա ա, սամա մա սօլի Ասորեստան, սամա կօլօպօ Էլին։ յան սոնա լա կօլօպօ Այա լի կէն լոն թէնպո պի մա Պիյանի (Վանի), թան նի․ նիմի պի թոկի Պիյանի լի ավէն ա լոն թոկի Այա։ թոկի լա ոնա լի թան կօլօպօ Ինթո֊Էլոպա, թասո ոնա լի կամա լոն մա նի լոն նասին սէ՞մէ։ յան լի ավէն սոնա պոնա ալա։</p>\n<p>կօլօպօ Այա լի լիլի թավա կօլօպօ անթէ։ նի լա կօլօպօ անթէ լի լավա է ոնա լոն թէնպո մօթէ։ մօթէ լա կօլօպօ Իլան լի լավա է ոնա։ մօթէ լիլի լա կօլօպօ Լոմա կին լի վիլէ է մա Այա, լի օթալա է լավա Իլան թավա նի։ թասո, նէնա մօթէ լի լոն մա լա․ կօլօպօ Այա լի կէն լավա լիլի լոն անպա պի լավա անթէ, լի կէն լավա պի անպա ալա։ ոնա լի կէն ավէն լոն նասին ոնա։</p>\n<p>նի լա նասին ոնա լի անթէ լոն սէ՞մէ։ վան լա ոնա լի մա նանպա վան պի նասին սէվի Կոլիսօ։ լավա ոնա լի կամա լոն նասին նի լա լավա պի մա անթէ լի ավէն լոն նասին նի ալա։ թէնպո լոն լա, նէնա լի վէկա է ոնա թան կօլօպօ անթէ պի նասին սէվի սամա լա․ կօլօպօ Այա էն կօլօպօ անթէ լի ավէն վան ալա։ անթէ լա նասին սիթէլէն թոկի լի լոն թավա թոկի Այա թասո։ նի լի թան յան Մեսրոպ Մաշտոց, լի թան պանա ոնա պի նասին սէվի։ ոնա լի վիլէ թոկի է նասին սէվի է լիպօ սէվի թավա կօլօպօ կէպէկէն թոկի Այա։ նի լա․ ոնա լի պալի է նասին սիթէլէն թոկի նի՜։ լօկին լա ոնա էն սիթէլէն Էլին լի սամա լիլի, թասո սիթէլէն լի մօթէ, լի պանա է կալամա անթէ։ պալի ոնա լի ոպէն է սիթէլէն Այա լի վավա թէնպո է թոկի Այա։ նի լա ոնա լի կամա մամա պի թոկի լիպօ Այա թավա կօլօպօ։</p>\n<p>կօլօպօ Այա լի կէն ավէն է թոկի ոնա, թասո ոնա լի ավէն վավա ալա, լի ավէն անպա լոն մօթէ։ կօլօպօ Ալապի էն լավա Լոմա սին էն կօլօպօ Թօկի էն լավա Կաթէլո էն լավա Իլան սին էն լավա Լօսի լի կամա լավա է մա Այա։ թէնպո լիլի թասո լա կօլօպօ Այա լի կէն լավա է մա ոնա։ լավա պի մա սօլի լա ոնա լի թավա մա անթէ կին, թան մանի, թան օթալա ալա, թան վիլէ պի պոնա լոն։ անպա լա վէկա մա լա յան մօթէ լի ավէն լոն նասին ոնա։</p>\n<p>թասո լավա լի կէն վիլէ ալա է նի։ մա պի լավա Թօկի լա յան լի կամա պիլին է նի․ մա ինսա Թօկի լա յան ալէ ո լոն նասին պի կօլօպօ Թօկի։ կին լա լավա Լօսի պի նասին Կոլիսօ լի օթալա մօթէ է լավա Թօկի․ լա յան մօթէ լի կամա պիլին իկէ թավա յան պի նասին Կոլիսօ, լի պիլին է նի․ ոնա ա՜ լի օթալա լոն պոկա պի լավա Լօսի։ նի լա լավա լի ալասա նասին Թօկի է յան նի լոն վիլէ ալա ոնա։ յան լի ավէն անթէ ալա է նասին ոնա լա․ լավա լի լանպան է իյո ոնա, լի վէկա է ոնա թան մա ոնա թավա մա պի թէլո ալա, լի մոլի է ոնա մօթէ։ նի լա կօլօպօ Այա պի մա նի լի կամա լիլի լի կամա վէկա։ թէնպո լոն լա լավա Թօկի լի ավէն վիլէ ալա թոկի է իկէ նի։</p>\n<p>թէնպո պոկա լա լավա Այա էն լավա Ասէպասան լի օթալա լոն մա Արցախ․ մա նի լա յան մօթէ պի կօլօպօ Այա էն յան մօթէ կին պի կօլօպօ Ասէպասան լի լոն, թասո լավա լի վիլէ վէկա է յան պի կօլօպօ անթէ լոն օթալա։ պինի լա լավա Ասէպասան լի վավա, լի անպա է լավա օթալա Այա, լի թոկի է վիլէ մոլի պի կօլօպօ Այա։ յան պի կօլօպօ Այա լի վիլէ ալա մոլի լա․ ոնա լի վէկա թան մա նի։</p>\n<p>ավէն լա յան պի կօլօպօ անթէ լի իկէ թավա յան պի կօլօպօ Այա, լի պակալա է թոմո մայօնա կօլօպօ լոն վէկա ոնա, լի ավէն թոկի է մոլի կօլօպօ։ թասո, կօլօպօ Այա լի ավէն, լոն մա լիլի Այա, լոն մա մօթէ վէկա։ յան մօթէ պի կօլօպօ նի լի ավէն ա՜ լոն նասին ոնա, լի թոկի Այա, լի թոկի է թէնպո պինի ոնա, լի պոնա է թէնպո կամա կօլօպօ։ ոնա ո ա՛վէն պո՜նա ա։</p>\n\n<hr>\n<p>ma Aja ([Hayastan]), li lon poka pi kulupu nena [Kovkas], li lon poka pi nena suli [Ararat]. ma Katelo en ma Tuki en ma Pasi en ma Asepasan li lon poka pi ma ni. kulupu jan Aja li majuna a, sama ma suli [Asorestan], sama kulupu Elin. jan sona la kulupu Aja li ken lon tenpo pi ma Pijani ([Vani]), tan ni: nimi pi toki Pijani li awen a lon toki Aja. toki la ona li tan kulupu Into-Elopa, taso ona li kama lon ma ni lon nasin seme? jan li awen sona pona ala.</p>\n<p>kulupu Aja li lili tawa kulupu ante. ni la kulupu ante li lawa e ona lon tenpo mute. mute la kulupu Pasi li lawa e ona. mute lili la kulupu Loma kin li wile e ma Aja, li utala e lawa Pasi tawa ni. taso, nena mute li lon ma la, kulupu Aja li ken lawa lili lon anpa pi lawa ante, li ken lawa pi anpa ala. ona li ken awen lon nasin ona.</p>\n<p>ni la nasin ona li ante lon seme? wan la ona li ma nanpa wan pi nasin sewi Kolisu. lawa ona li kama lon nasin ni la lawa pi ma ante li awen lon nasin ni ala. tenpo lon la, nena li weka e ona tan kulupu ante pi nasin sewi sama la, kulupu Aja en kulupu ante li awen wan ala. ante la nasin sitelen toki li lon tawa toki Aja taso. ni li tan jan [Mesrop Mashtots], li tan pana ona pi nasin sewi. ona li wile toki e nasin sewi e lipu sewi tawa kulupu kepeken toki Aja. ni la ona li pali e nasin sitelen toki ni! lukin la ona en sitelen Elin li sama lili, taso sitelen li mute, li pana e kalama ante. pali ona li open e sitelen Aja li wawa tenpo e toki Aja. ni la ona li kama mama pi toki lipu Aja tawa kulupu.</p>\n<p>kulupu Aja li ken awen e toki ona, taso ona li awen wawa ala, li awen anpa lon mute. kulupu Alapi en lawa Loma sin en kulupu Tuki en lawa Katelo en lawa Pasi sin en lawa Lusi li kama lawa e ma Aja. tenpo lili taso la kulupu Aja li ken lawa e ma ona. lawa pi ma suli la ona li tawa ma ante kin, tan mani, tan utala ala, tan wile pi pona lon. anpa la weka ma la jan mute li awen lon nasin ona.</p>\n<p>taso lawa li ken wile ala e ni. ma pi lawa Tuki la jan li kama pilin e ni: ma insa Tuki la jan ale o lon nasin pi kulupu Tuki. kin la lawa Lusi pi nasin Kolisu li utala mute e lawa Tuki, la jan mute li kama pilin ike tawa jan pi nasin Kolisu, li pilin e ni: ona a li utala lon poka pi lawa Lusi! ni la lawa li alasa nasin Tuki e jan ni lon wile ala ona. jan li awen ante ala e nasin ona la, lawa li lanpan e ijo ona, li weka e ona tan ma ona tawa ma pi telo ala, li moli e ona mute. ni la kulupu Aja pi ma ni li kama lili li kama weka. tenpo lon la lawa Tuki li awen wile ala toki e ike ni.</p>\n<p>tenpo poka la lawa Aja en lawa Asepasan li utala lon ma [Artsakh]. ma ni la jan mute pi kulupu Aja en jan mute kin pi kulupu Asepasan li lon, taso lawa li wile weka e jan pi kulupu ante lon utala. pini la lawa Asepasan li wawa, li anpa e lawa utala Aja, li toki e wile moli pi kulupu Aja. jan pi kulupu Aja li wile ala moli la ona li weka tan ma ni.</p>\n<p>awen la jan pi kulupu ante li ike tawa jan pi kulupu Aja, li pakala e tomo majuna kulupu lon weka ona, li awen toki e moli kulupu. taso, kulupu Aja li awen, lon ma lili Aja, lon ma mute weka. jan mute pi kulupu ni li awen a lon nasin ona, li toki Aja, li toki e tenpo pini ona, li pona e tenpo kama kulupu. ona o awen pona a!</p>\n<blockquote>\n<p>mi lon ala kulupu Aja, li poka ala tawa jan ni anu ma ona, taso nasin sitelen ona li pona mute a tawa mi. lipu musi li kama li ken e mi la mi wile toki lon sitelen ni. nasin mi pi toki pona la kalama wan li kepeken sitelen wan taso. lukin la sitelen wan o sama ala sitelen ante. ni la kalama sitelen pi toki Aja li ken sama ala kalama pi toki pona. ni li nasin mi taso. kin la mi alasa sona e nasin pi namako nimi, taso sona lili li lon ma ilo la mi ken pakala. sina sona toki Հայերեն li wile pona e nasin mi lon pali sina la o ni!</p>\n</blockquote>\n","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"tenpo pi kulupu Aja","description":null,"authors":["jan lili Enta"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"}},"c/lipu_tenpo_nanpa_sitelen-nasa":{"prev":{"id":"2026/04/suno-miku-sinku","data":{"title":"suno Miku-Sinku","description":null,"authors":["jan Alonola + jan Siniseli"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"# **s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”** \n\nţp̊-ṗṇ)ţp̊-s̈n̊-m̈ṣ{@ x̊ń{s̈n̊-x̊p̛[m̆#t̤t̤ ńś)ţp̊-s̈n̊-ṇ{s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”ḵ* s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{ţp̊-m̈ṣ@ḿ“p̊s̈k̗”{@ḿ-x̃t̖-ḵ\n\nţp̊-ṇ+ṇṃ-x̊ń{m̈ṣ{ńś* j̃{s̊ń-ḷḷ}ṇ: ṇṃ“ṃk̤-s̄k̤”{<ṇṃ-x̊p̛? t̗s̊-j̃-m̈t̖{t̥ḳ}ṇ: ṇṃ“Śmigus”{<ṇṃ“Schmackostern”<t̥ḳ“t̥ṣ” k̨)ṇṃ“s̄k̤”{<t̥ḳ“t̥ṣ”k̠{<ṇṃ“dünguuss”\n\nţp̊-m̊ḷ“j̀s̈”{@)s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{@s̈n̊#w̃[ţp̊-x̀s̆-k̗ḿ\n\n?{ s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤” ḿ“p̊s̈k̗”)j̃-ṃj̀{t̖l̥}j̃-m̀ḷ x̊ń{K}p̊ḳ-t̖l̥}x̣l̥-ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊-ṗṇ)j̃-m̀ḷ{t̖l̥}j̃-ṃj̀@ţp̊-s̈n̊-k̗ḿ taso ţp̊-ṇ)j̃-x́ḷ{ẍt̗l̗-t̖l̥* k̨)j̃{KX}t̖l̥{K}ṕḷś-k̗ṣ>ẍt̗l̗\n\nṣń-ẉl̖Xẍt̗l̗-t̖l̥)ṣń!ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖Ys̈ẉ>j̃-x̃t̖ ṇ)ṣń-k̨-x́w̛-t̖l̥X\n\nṣń-ẉl̖-t̖l̥{j̃-p̊ń-ṣń@ţp̊-ṇ)!x́w̛ t̖l̥{k̨-ṕk̗l̗}x̣l̥\n\nj̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<? #w̃)m̈ṣ j̃-s̊ń{t̥ḳ}ṇ: ţp̊-ṗṇ)ţp̊“ṃk̤”+ţp̊“s̄k̤”{ţp̊-t̤{ţp̊-w̃X ţp̊“ṃk̤”)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊“s̄k̤”)j̃{ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖>ṇ: x̊ń{k̗ḿ-t̖l̥X k̨)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<ṇ: j̃{t̖l̥}j̃)t̖l̥+k̗ṣ{k̗ḿ\n\n# **sona pi sitelen lili ike ni**\n\n* kalama pi uta open li sitelen lili lon sewi sitelen anu anpa ona, sama ni:\n\n| | i | u | e | o | a |\n| :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |\n| - | x̣ | ẍ | x̀ | x̊ | x́ |\n| -n | x̄ | x̆ | x̛ | x̂ | x̃ |\n\n* sitelen li sewi sama “tkl” la, ona o anpa. sitelen li tawa anpa sama “pj” la, ona o lon sewi \n* kalama pi uta open li lon open nimi la, sitelen ona li “x” \n* jan li kepeken mute e nimi la, ona li sitelen wan, sama ni:\n\n| nimi | li | e | o | la | pi | en | anu | tawa | lon | tan | sama | kepeken | ala | seme | nanpa | a |\n| :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |\n| sitelen | { | } | ! | ) | [ | + | Y | > | @ | < | = | K | X | ? | # | * |\n\n* “-” en nimi pi sitelen wan li ante e nimi ante. “ ” li ante e toki ante \n* nimi jan la, sitelen nanpa wan o suli. anu la, o kepeken e sitelen “”\n\n***\n\n# suno Miku-Sinku\n\ntenpo pini la tenpo suno musi li lon. ona li suno open pi mun nanpa tu tu. nasa la tenpo suno ni li suno Miku-Sinku kin a! suno Miku-Sinku li tenpo musi lon ma Posuka li lon ma ante kin.\n\ntenpo ni en nimi ona li musi li nasa a. jan li sona lili e ni: nimi Miku-Sinku li tan nimi open seme? taso jan mute li toki e ni: nimi Miku (Śmigus) li tan nimi Makotan (Schmackostern) tan toki Tosi. ken la nimi Sinku li tan toki Tosi kin li tan nimi Sunku (dünguuss). \n\ntenpo moli Jesu li lon la suno Miku-Sinku li lon suno nanpa wan pi tenpo esun kama.\n\nseme li lon suno Miku-Sinku? ma Posuka la jan mije li telo e jan meli. ona li kepeken e poki telo e ilo utala telo. tenpo pini la jan meli li telo e jan mije lon tenpo suno kama. taso tenpo ni la jan ale li utala telo a. ken la jan li kepeken ala e telo li kepeken e palisa kasi tawa utala. \n\nsina wile ala utala telo la sina o pana e sike mama kule anu suwi tawa jan ante. ni la sina ken awen telo ala. \n\nsina wile telo e jan pona sina lon tenpo ni la o awen! telo li ken pakala e ilo. \n\njan li utala telo tan seme? nanpa wan la musi! jan sona li toki e ni: tenpo pini la tenpo Miku en tenpo Sinku li tenpo tu li tenpo wan ala. tenpo Miku la jan li utala telo. tenpo Sinku la jan li pana e sike mama kule tawa ni: ona li kama telo ala. ken la jan li utala telo tan ni: jan li telo e jan la telo en kasi suli li kama.","filePath":"poki/plaintext/2026/04/suno-miku-sinku.md","digest":"4e6445ca3e829864","rendered":{"html":"<h1 id=\"s̈n̊ṃk̤-s̄k̤\"><strong>s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”</strong></h1>\n<p>ţp̊-ṗṇ)ţp̊-s̈n̊-m̈ṣ{@ x̊ń{s̈n̊-x̊p̛[m̆#t̤t̤ ńś)ţp̊-s̈n̊-ṇ{s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”ḵ* s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{ţp̊-m̈ṣ@ḿ“p̊s̈k̗”{@ḿ-x̃t̖-ḵ</p>\n<p>ţp̊-ṇ+ṇṃ-x̊ń{m̈ṣ{ńś* j̃{s̊ń-ḷḷ}ṇ: ṇṃ“ṃk̤-s̄k̤”{<ṇṃ-x̊p̛? t̗s̊-j̃-m̈t̖{t̥ḳ}ṇ: ṇṃ“Śmigus”{<ṇṃ“Schmackostern”<t̥ḳ“t̥ṣ” k̨)ṇṃ“s̄k̤”{<t̥ḳ“t̥ṣ”k̠{<ṇṃ“dünguuss”</p>\n<p>ţp̊-m̊ḷ“j̀s̈”{@)s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{@s̈n̊#w̃[ţp̊-x̀s̆-k̗ḿ</p>\n<p>?{ s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤” ḿ“p̊s̈k̗”)j̃-ṃj̀{t̖l̥}j̃-m̀ḷ x̊ń{K}p̊ḳ-t̖l̥}x̣l̥-ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊-ṗṇ)j̃-m̀ḷ{t̖l̥}j̃-ṃj̀@ţp̊-s̈n̊-k̗ḿ taso ţp̊-ṇ)j̃-x́ḷ{ẍt̗l̗-t̖l̥* k̨)j̃{KX}t̖l̥{K}ṕḷś-k̗ṣ>ẍt̗l̗</p>\n<p>ṣń-ẉl̖Xẍt̗l̗-t̖l̥)ṣń!ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖Ys̈ẉ>j̃-x̃t̖ ṇ)ṣń-k̨-x́w̛-t̖l̥X</p>\n<p>ṣń-ẉl̖-t̖l̥{j̃-p̊ń-ṣń@ţp̊-ṇ)!x́w̛ t̖l̥{k̨-ṕk̗l̗}x̣l̥</p>\n<p>j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<? #w̃)m̈ṣ j̃-s̊ń{t̥ḳ}ṇ: ţp̊-ṗṇ)ţp̊“ṃk̤”+ţp̊“s̄k̤”{ţp̊-t̤{ţp̊-w̃X ţp̊“ṃk̤”)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊“s̄k̤”)j̃{ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖>ṇ: x̊ń{k̗ḿ-t̖l̥X k̨)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<ṇ: j̃{t̖l̥}j̃)t̖l̥+k̗ṣ{k̗ḿ</p>\n<h1 id=\"sona-pi-sitelen-lili-ike-ni\"><strong>sona pi sitelen lili ike ni</strong></h1>\n<ul>\n<li>kalama pi uta open li sitelen lili lon sewi sitelen anu anpa ona, sama ni:</li>\n</ul>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: center\"></th>\n<th style=\"text-align: center\">i</th>\n<th style=\"text-align: center\">u</th>\n<th style=\"text-align: center\">e</th>\n<th style=\"text-align: center\">o</th>\n<th style=\"text-align: center\">a</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">-</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̣</td>\n<td style=\"text-align: center\">ẍ</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̀</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̊</td>\n<td style=\"text-align: center\">x́</td>\n</tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">-n</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̄</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̆</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̛</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̂</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̃</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<ul>\n<li>sitelen li sewi sama “tkl” la, ona o anpa. sitelen li tawa anpa sama “pj” la, ona o lon sewi</li>\n<li>kalama pi uta open li lon open nimi la, sitelen ona li “x”</li>\n<li>jan li kepeken mute e nimi la, ona li sitelen wan, sama ni:</li>\n</ul>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: center\">nimi</th>\n<th style=\"text-align: center\">li</th>\n<th style=\"text-align: center\">e</th>\n<th style=\"text-align: center\">o</th>\n<th style=\"text-align: center\">la</th>\n<th style=\"text-align: center\">pi</th>\n<th style=\"text-align: center\">en</th>\n<th style=\"text-align: center\">anu</th>\n<th style=\"text-align: center\">tawa</th>\n<th style=\"text-align: center\">lon</th>\n<th style=\"text-align: center\">tan</th>\n<th style=\"text-align: center\">sama</th>\n<th style=\"text-align: center\">kepeken</th>\n<th style=\"text-align: center\">ala</th>\n<th style=\"text-align: center\">seme</th>\n<th style=\"text-align: center\">nanpa</th>\n<th style=\"text-align: center\">a</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">sitelen</td>\n<td style=\"text-align: center\">{</td>\n<td style=\"text-align: center\">}</td>\n<td style=\"text-align: center\">!</td>\n<td style=\"text-align: center\">)</td>\n<td style=\"text-align: center\">[</td>\n<td style=\"text-align: center\">+</td>\n<td style=\"text-align: center\">Y</td>\n<td style=\"text-align: center\">></td>\n<td style=\"text-align: center\">@</td>\n<td style=\"text-align: center\"><</td>\n<td style=\"text-align: center\">=</td>\n<td style=\"text-align: center\">K</td>\n<td style=\"text-align: center\">X</td>\n<td style=\"text-align: center\">?</td>\n<td style=\"text-align: center\">#</td>\n<td style=\"text-align: center\">*</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<ul>\n<li>“-” en nimi pi sitelen wan li ante e nimi ante. “ ” li ante e toki ante</li>\n<li>nimi jan la, sitelen nanpa wan o suli. anu la, o kepeken e sitelen “”</li>\n</ul>\n<hr>\n<h1 id=\"suno-miku-sinku\">suno Miku-Sinku</h1>\n<p>tenpo pini la tenpo suno musi li lon. ona li suno open pi mun nanpa tu tu. nasa la tenpo suno ni li suno Miku-Sinku kin a! suno Miku-Sinku li tenpo musi lon ma Posuka li lon ma ante kin.</p>\n<p>tenpo ni en nimi ona li musi li nasa a. jan li sona lili e ni: nimi Miku-Sinku li tan nimi open seme? taso jan mute li toki e ni: nimi Miku (Śmigus) li tan nimi Makotan (Schmackostern) tan toki Tosi. ken la nimi Sinku li tan toki Tosi kin li tan nimi Sunku (dünguuss).</p>\n<p>tenpo moli Jesu li lon la suno Miku-Sinku li lon suno nanpa wan pi tenpo esun kama.</p>\n<p>seme li lon suno Miku-Sinku? ma Posuka la jan mije li telo e jan meli. ona li kepeken e poki telo e ilo utala telo. tenpo pini la jan meli li telo e jan mije lon tenpo suno kama. taso tenpo ni la jan ale li utala telo a. ken la jan li kepeken ala e telo li kepeken e palisa kasi tawa utala.</p>\n<p>sina wile ala utala telo la sina o pana e sike mama kule anu suwi tawa jan ante. ni la sina ken awen telo ala.</p>\n<p>sina wile telo e jan pona sina lon tenpo ni la o awen! telo li ken pakala e ilo.</p>\n<p>jan li utala telo tan seme? nanpa wan la musi! jan sona li toki e ni: tenpo pini la tenpo Miku en tenpo Sinku li tenpo tu li tenpo wan ala. tenpo Miku la jan li utala telo. tenpo Sinku la jan li pana e sike mama kule tawa ni: ona li kama telo ala. ken la jan li utala telo tan ni: jan li telo e jan la telo en kasi suli li kama.</p>\n","metadata":{"headings":[{"depth":1,"slug":"s̈n̊ṃk̤-s̄k̤","text":"s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”"},{"depth":1,"slug":"sona-pi-sitelen-lili-ike-ni","text":"sona pi sitelen lili ike ni"},{"depth":1,"slug":"suno-miku-sinku","text":"suno Miku-Sinku"}],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"suno Miku-Sinku","description":null,"authors":["jan Alonola + jan Siniseli"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"},"next":{"id":"2026/04/tenpo-pi-kulupu-aja","data":{"title":"tenpo pi kulupu Aja","description":null,"authors":["jan lili Enta"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"մա Այա (Հայաստանի), լի լոն պոկա պի կօլօպօ նէնա Կովկաս, լի լոն պոկա պի նէնա սօլի Արարատ։ մա Կաթէլո էն մա Թօկի էն մա Իլան էն մա Ասէպասան լի լոն պոկա պի մա նի։ կօլօպօ յան Այա լի մայօնա ա, սամա մա սօլի Ասորեստան, սամա կօլօպօ Էլին։ յան սոնա լա կօլօպօ Այա լի կէն լոն թէնպո պի մա Պիյանի (Վանի), թան նի․ նիմի պի թոկի Պիյանի լի ավէն ա լոն թոկի Այա։ թոկի լա ոնա լի թան կօլօպօ Ինթո֊Էլոպա, թասո ոնա լի կամա լոն մա նի լոն նասին սէ՞մէ։ յան լի ավէն սոնա պոնա ալա։\n\nկօլօպօ Այա լի լիլի թավա կօլօպօ անթէ։ նի լա կօլօպօ անթէ լի լավա է ոնա լոն թէնպո մօթէ։ մօթէ լա կօլօպօ Իլան լի լավա է ոնա։ մօթէ լիլի լա կօլօպօ Լոմա կին լի վիլէ է մա Այա, լի օթալա է լավա Իլան թավա նի։ թասո, նէնա մօթէ լի լոն մա լա․ կօլօպօ Այա լի կէն լավա լիլի լոն անպա պի լավա անթէ, լի կէն լավա պի անպա ալա։ ոնա լի կէն ավէն լոն նասին ոնա։ \n\nնի լա նասին ոնա լի անթէ լոն սէ՞մէ։ վան լա ոնա լի մա նանպա վան պի նասին սէվի Կոլիսօ։ լավա ոնա լի կամա լոն նասին նի լա լավա պի մա անթէ լի ավէն լոն նասին նի ալա։ թէնպո լոն լա, նէնա լի վէկա է ոնա թան կօլօպօ անթէ պի նասին սէվի սամա լա․ կօլօպօ Այա էն կօլօպօ անթէ լի ավէն վան ալա։ անթէ լա նասին սիթէլէն թոկի լի լոն թավա թոկի Այա թասո։ նի լի թան յան Մեսրոպ Մաշտոց, լի թան պանա ոնա պի նասին սէվի։ ոնա լի վիլէ թոկի է նասին սէվի է լիպօ սէվի թավա կօլօպօ կէպէկէն թոկի Այա։ նի լա․ ոնա լի պալի է նասին սիթէլէն թոկի նի՜։ լօկին լա ոնա էն սիթէլէն Էլին լի սամա լիլի, թասո սիթէլէն լի մօթէ, լի պանա է կալամա անթէ։ պալի ոնա լի ոպէն է սիթէլէն Այա լի վավա թէնպո է թոկի Այա։ նի լա ոնա լի կամա մամա պի թոկի լիպօ Այա թավա կօլօպօ։ \n\nկօլօպօ Այա լի կէն ավէն է թոկի ոնա, թասո ոնա լի ավէն վավա ալա, լի ավէն անպա լոն մօթէ։ կօլօպօ Ալապի էն լավա Լոմա սին էն կօլօպօ Թօկի էն լավա Կաթէլո էն լավա Իլան սին էն լավա Լօսի լի կամա լավա է մա Այա։ թէնպո լիլի թասո լա կօլօպօ Այա լի կէն լավա է մա ոնա։ լավա պի մա սօլի լա ոնա լի թավա մա անթէ կին, թան մանի, թան օթալա ալա, թան վիլէ պի պոնա լոն։ անպա լա վէկա մա լա յան մօթէ լի ավէն լոն նասին ոնա։ \n\nթասո լավա լի կէն վիլէ ալա է նի։ մա պի լավա Թօկի լա յան լի կամա պիլին է նի․ մա ինսա Թօկի լա յան ալէ ո լոն նասին պի կօլօպօ Թօկի։ կին լա լավա Լօսի պի նասին Կոլիսօ լի օթալա մօթէ է լավա Թօկի․ լա յան մօթէ լի կամա պիլին իկէ թավա յան պի նասին Կոլիսօ, լի պիլին է նի․ ոնա ա՜ լի օթալա լոն պոկա պի լավա Լօսի։ նի լա լավա լի ալասա նասին Թօկի է յան նի լոն վիլէ ալա ոնա։ յան լի ավէն անթէ ալա է նասին ոնա լա․ լավա լի լանպան է իյո ոնա, լի վէկա է ոնա թան մա ոնա թավա մա պի թէլո ալա, լի մոլի է ոնա մօթէ։ նի լա կօլօպօ Այա պի մա նի լի կամա լիլի լի կամա վէկա։ թէնպո լոն լա լավա Թօկի լի ավէն վիլէ ալա թոկի է իկէ նի։ \n\nթէնպո պոկա լա լավա Այա էն լավա Ասէպասան լի օթալա լոն մա Արցախ․ մա նի լա յան մօթէ պի կօլօպօ Այա էն յան մօթէ կին պի կօլօպօ Ասէպասան լի լոն, թասո լավա լի վիլէ վէկա է յան պի կօլօպօ անթէ լոն օթալա։ պինի լա լավա Ասէպասան լի վավա, լի անպա է լավա օթալա Այա, լի թոկի է վիլէ մոլի պի կօլօպօ Այա։ յան պի կօլօպօ Այա լի վիլէ ալա մոլի լա․ ոնա լի վէկա թան մա նի։ \n\nավէն լա յան պի կօլօպօ անթէ լի իկէ թավա յան պի կօլօպօ Այա, լի պակալա է թոմո մայօնա կօլօպօ լոն վէկա ոնա, լի ավէն թոկի է մոլի կօլօպօ։ թասո, կօլօպօ Այա լի ավէն, լոն մա լիլի Այա, լոն մա մօթէ վէկա։ յան մօթէ պի կօլօպօ նի լի ավէն ա՜ լոն նասին ոնա, լի թոկի Այա, լի թոկի է թէնպո պինի ոնա, լի պոնա է թէնպո կամա կօլօպօ։ ոնա ո ա՛վէն պո՜նա ա։\n\n\n\n---\n\nma Aja ([Hayastan]), li lon poka pi kulupu nena [Kovkas], li lon poka pi nena suli [Ararat]. ma Katelo en ma Tuki en ma Pasi en ma Asepasan li lon poka pi ma ni. kulupu jan Aja li majuna a, sama ma suli [Asorestan], sama kulupu Elin. jan sona la kulupu Aja li ken lon tenpo pi ma Pijani ([Vani]), tan ni: nimi pi toki Pijani li awen a lon toki Aja. toki la ona li tan kulupu Into-Elopa, taso ona li kama lon ma ni lon nasin seme? jan li awen sona pona ala. \n\nkulupu Aja li lili tawa kulupu ante. ni la kulupu ante li lawa e ona lon tenpo mute. mute la kulupu Pasi li lawa e ona. mute lili la kulupu Loma kin li wile e ma Aja, li utala e lawa Pasi tawa ni. taso, nena mute li lon ma la, kulupu Aja li ken lawa lili lon anpa pi lawa ante, li ken lawa pi anpa ala. ona li ken awen lon nasin ona.\n\nni la nasin ona li ante lon seme? wan la ona li ma nanpa wan pi nasin sewi Kolisu. lawa ona li kama lon nasin ni la lawa pi ma ante li awen lon nasin ni ala. tenpo lon la, nena li weka e ona tan kulupu ante pi nasin sewi sama la, kulupu Aja en kulupu ante li awen wan ala. ante la nasin sitelen toki li lon tawa toki Aja taso. ni li tan jan [Mesrop Mashtots], li tan pana ona pi nasin sewi. ona li wile toki e nasin sewi e lipu sewi tawa kulupu kepeken toki Aja. ni la ona li pali e nasin sitelen toki ni! lukin la ona en sitelen Elin li sama lili, taso sitelen li mute, li pana e kalama ante. pali ona li open e sitelen Aja li wawa tenpo e toki Aja. ni la ona li kama mama pi toki lipu Aja tawa kulupu. \n\nkulupu Aja li ken awen e toki ona, taso ona li awen wawa ala, li awen anpa lon mute. kulupu Alapi en lawa Loma sin en kulupu Tuki en lawa Katelo en lawa Pasi sin en lawa Lusi li kama lawa e ma Aja. tenpo lili taso la kulupu Aja li ken lawa e ma ona. lawa pi ma suli la ona li tawa ma ante kin, tan mani, tan utala ala, tan wile pi pona lon. anpa la weka ma la jan mute li awen lon nasin ona. \n\ntaso lawa li ken wile ala e ni. ma pi lawa Tuki la jan li kama pilin e ni: ma insa Tuki la jan ale o lon nasin pi kulupu Tuki. kin la lawa Lusi pi nasin Kolisu li utala mute e lawa Tuki, la jan mute li kama pilin ike tawa jan pi nasin Kolisu, li pilin e ni: ona a li utala lon poka pi lawa Lusi! ni la lawa li alasa nasin Tuki e jan ni lon wile ala ona. jan li awen ante ala e nasin ona la, lawa li lanpan e ijo ona, li weka e ona tan ma ona tawa ma pi telo ala, li moli e ona mute. ni la kulupu Aja pi ma ni li kama lili li kama weka. tenpo lon la lawa Tuki li awen wile ala toki e ike ni. \n\ntenpo poka la lawa Aja en lawa Asepasan li utala lon ma [Artsakh]. ma ni la jan mute pi kulupu Aja en jan mute kin pi kulupu Asepasan li lon, taso lawa li wile weka e jan pi kulupu ante lon utala. pini la lawa Asepasan li wawa, li anpa e lawa utala Aja, li toki e wile moli pi kulupu Aja. jan pi kulupu Aja li wile ala moli la ona li weka tan ma ni.\n\nawen la jan pi kulupu ante li ike tawa jan pi kulupu Aja, li pakala e tomo majuna kulupu lon weka ona, li awen toki e moli kulupu. taso, kulupu Aja li awen, lon ma lili Aja, lon ma mute weka. jan mute pi kulupu ni li awen a lon nasin ona, li toki Aja, li toki e tenpo pini ona, li pona e tenpo kama kulupu. ona o awen pona a!\n\n> mi lon ala kulupu Aja, li poka ala tawa jan ni anu ma ona, taso nasin sitelen ona li pona mute a tawa mi. lipu musi li kama li ken e mi la mi wile toki lon sitelen ni. nasin mi pi toki pona la kalama wan li kepeken sitelen wan taso. lukin la sitelen wan o sama ala sitelen ante. ni la kalama sitelen pi toki Aja li ken sama ala kalama pi toki pona. ni li nasin mi taso. kin la mi alasa sona e nasin pi namako nimi, taso sona lili li lon ma ilo la mi ken pakala. sina sona toki Հայերեն li wile pona e nasin mi lon pali sina la o ni!","filePath":"poki/plaintext/2026/04/tenpo-pi-kulupu-Aja.md","digest":"519837216e401c8f","rendered":{"html":"<p>մա Այա (Հայաստանի), լի լոն պոկա պի կօլօպօ նէնա Կովկաս, լի լոն պոկա պի նէնա սօլի Արարատ։ մա Կաթէլո էն մա Թօկի էն մա Իլան էն մա Ասէպասան լի լոն պոկա պի մա նի։ կօլօպօ յան Այա լի մայօնա ա, սամա մա սօլի Ասորեստան, սամա կօլօպօ Էլին։ յան սոնա լա կօլօպօ Այա լի կէն լոն թէնպո պի մա Պիյանի (Վանի), թան նի․ նիմի պի թոկի Պիյանի լի ավէն ա լոն թոկի Այա։ թոկի լա ոնա լի թան կօլօպօ Ինթո֊Էլոպա, թասո ոնա լի կամա լոն մա նի լոն նասին սէ՞մէ։ յան լի ավէն սոնա պոնա ալա։</p>\n<p>կօլօպօ Այա լի լիլի թավա կօլօպօ անթէ։ նի լա կօլօպօ անթէ լի լավա է ոնա լոն թէնպո մօթէ։ մօթէ լա կօլօպօ Իլան լի լավա է ոնա։ մօթէ լիլի լա կօլօպօ Լոմա կին լի վիլէ է մա Այա, լի օթալա է լավա Իլան թավա նի։ թասո, նէնա մօթէ լի լոն մա լա․ կօլօպօ Այա լի կէն լավա լիլի լոն անպա պի լավա անթէ, լի կէն լավա պի անպա ալա։ ոնա լի կէն ավէն լոն նասին ոնա։</p>\n<p>նի լա նասին ոնա լի անթէ լոն սէ՞մէ։ վան լա ոնա լի մա նանպա վան պի նասին սէվի Կոլիսօ։ լավա ոնա լի կամա լոն նասին նի լա լավա պի մա անթէ լի ավէն լոն նասին նի ալա։ թէնպո լոն լա, նէնա լի վէկա է ոնա թան կօլօպօ անթէ պի նասին սէվի սամա լա․ կօլօպօ Այա էն կօլօպօ անթէ լի ավէն վան ալա։ անթէ լա նասին սիթէլէն թոկի լի լոն թավա թոկի Այա թասո։ նի լի թան յան Մեսրոպ Մաշտոց, լի թան պանա ոնա պի նասին սէվի։ ոնա լի վիլէ թոկի է նասին սէվի է լիպօ սէվի թավա կօլօպօ կէպէկէն թոկի Այա։ նի լա․ ոնա լի պալի է նասին սիթէլէն թոկի նի՜։ լօկին լա ոնա էն սիթէլէն Էլին լի սամա լիլի, թասո սիթէլէն լի մօթէ, լի պանա է կալամա անթէ։ պալի ոնա լի ոպէն է սիթէլէն Այա լի վավա թէնպո է թոկի Այա։ նի լա ոնա լի կամա մամա պի թոկի լիպօ Այա թավա կօլօպօ։</p>\n<p>կօլօպօ Այա լի կէն ավէն է թոկի ոնա, թասո ոնա լի ավէն վավա ալա, լի ավէն անպա լոն մօթէ։ կօլօպօ Ալապի էն լավա Լոմա սին էն կօլօպօ Թօկի էն լավա Կաթէլո էն լավա Իլան սին էն լավա Լօսի լի կամա լավա է մա Այա։ թէնպո լիլի թասո լա կօլօպօ Այա լի կէն լավա է մա ոնա։ լավա պի մա սօլի լա ոնա լի թավա մա անթէ կին, թան մանի, թան օթալա ալա, թան վիլէ պի պոնա լոն։ անպա լա վէկա մա լա յան մօթէ լի ավէն լոն նասին ոնա։</p>\n<p>թասո լավա լի կէն վիլէ ալա է նի։ մա պի լավա Թօկի լա յան լի կամա պիլին է նի․ մա ինսա Թօկի լա յան ալէ ո լոն նասին պի կօլօպօ Թօկի։ կին լա լավա Լօսի պի նասին Կոլիսօ լի օթալա մօթէ է լավա Թօկի․ լա յան մօթէ լի կամա պիլին իկէ թավա յան պի նասին Կոլիսօ, լի պիլին է նի․ ոնա ա՜ լի օթալա լոն պոկա պի լավա Լօսի։ նի լա լավա լի ալասա նասին Թօկի է յան նի լոն վիլէ ալա ոնա։ յան լի ավէն անթէ ալա է նասին ոնա լա․ լավա լի լանպան է իյո ոնա, լի վէկա է ոնա թան մա ոնա թավա մա պի թէլո ալա, լի մոլի է ոնա մօթէ։ նի լա կօլօպօ Այա պի մա նի լի կամա լիլի լի կամա վէկա։ թէնպո լոն լա լավա Թօկի լի ավէն վիլէ ալա թոկի է իկէ նի։</p>\n<p>թէնպո պոկա լա լավա Այա էն լավա Ասէպասան լի օթալա լոն մա Արցախ․ մա նի լա յան մօթէ պի կօլօպօ Այա էն յան մօթէ կին պի կօլօպօ Ասէպասան լի լոն, թասո լավա լի վիլէ վէկա է յան պի կօլօպօ անթէ լոն օթալա։ պինի լա լավա Ասէպասան լի վավա, լի անպա է լավա օթալա Այա, լի թոկի է վիլէ մոլի պի կօլօպօ Այա։ յան պի կօլօպօ Այա լի վիլէ ալա մոլի լա․ ոնա լի վէկա թան մա նի։</p>\n<p>ավէն լա յան պի կօլօպօ անթէ լի իկէ թավա յան պի կօլօպօ Այա, լի պակալա է թոմո մայօնա կօլօպօ լոն վէկա ոնա, լի ավէն թոկի է մոլի կօլօպօ։ թասո, կօլօպօ Այա լի ավէն, լոն մա լիլի Այա, լոն մա մօթէ վէկա։ յան մօթէ պի կօլօպօ նի լի ավէն ա՜ լոն նասին ոնա, լի թոկի Այա, լի թոկի է թէնպո պինի ոնա, լի պոնա է թէնպո կամա կօլօպօ։ ոնա ո ա՛վէն պո՜նա ա։</p>\n\n<hr>\n<p>ma Aja ([Hayastan]), li lon poka pi kulupu nena [Kovkas], li lon poka pi nena suli [Ararat]. ma Katelo en ma Tuki en ma Pasi en ma Asepasan li lon poka pi ma ni. kulupu jan Aja li majuna a, sama ma suli [Asorestan], sama kulupu Elin. jan sona la kulupu Aja li ken lon tenpo pi ma Pijani ([Vani]), tan ni: nimi pi toki Pijani li awen a lon toki Aja. toki la ona li tan kulupu Into-Elopa, taso ona li kama lon ma ni lon nasin seme? jan li awen sona pona ala.</p>\n<p>kulupu Aja li lili tawa kulupu ante. ni la kulupu ante li lawa e ona lon tenpo mute. mute la kulupu Pasi li lawa e ona. mute lili la kulupu Loma kin li wile e ma Aja, li utala e lawa Pasi tawa ni. taso, nena mute li lon ma la, kulupu Aja li ken lawa lili lon anpa pi lawa ante, li ken lawa pi anpa ala. ona li ken awen lon nasin ona.</p>\n<p>ni la nasin ona li ante lon seme? wan la ona li ma nanpa wan pi nasin sewi Kolisu. lawa ona li kama lon nasin ni la lawa pi ma ante li awen lon nasin ni ala. tenpo lon la, nena li weka e ona tan kulupu ante pi nasin sewi sama la, kulupu Aja en kulupu ante li awen wan ala. ante la nasin sitelen toki li lon tawa toki Aja taso. ni li tan jan [Mesrop Mashtots], li tan pana ona pi nasin sewi. ona li wile toki e nasin sewi e lipu sewi tawa kulupu kepeken toki Aja. ni la ona li pali e nasin sitelen toki ni! lukin la ona en sitelen Elin li sama lili, taso sitelen li mute, li pana e kalama ante. pali ona li open e sitelen Aja li wawa tenpo e toki Aja. ni la ona li kama mama pi toki lipu Aja tawa kulupu.</p>\n<p>kulupu Aja li ken awen e toki ona, taso ona li awen wawa ala, li awen anpa lon mute. kulupu Alapi en lawa Loma sin en kulupu Tuki en lawa Katelo en lawa Pasi sin en lawa Lusi li kama lawa e ma Aja. tenpo lili taso la kulupu Aja li ken lawa e ma ona. lawa pi ma suli la ona li tawa ma ante kin, tan mani, tan utala ala, tan wile pi pona lon. anpa la weka ma la jan mute li awen lon nasin ona.</p>\n<p>taso lawa li ken wile ala e ni. ma pi lawa Tuki la jan li kama pilin e ni: ma insa Tuki la jan ale o lon nasin pi kulupu Tuki. kin la lawa Lusi pi nasin Kolisu li utala mute e lawa Tuki, la jan mute li kama pilin ike tawa jan pi nasin Kolisu, li pilin e ni: ona a li utala lon poka pi lawa Lusi! ni la lawa li alasa nasin Tuki e jan ni lon wile ala ona. jan li awen ante ala e nasin ona la, lawa li lanpan e ijo ona, li weka e ona tan ma ona tawa ma pi telo ala, li moli e ona mute. ni la kulupu Aja pi ma ni li kama lili li kama weka. tenpo lon la lawa Tuki li awen wile ala toki e ike ni.</p>\n<p>tenpo poka la lawa Aja en lawa Asepasan li utala lon ma [Artsakh]. ma ni la jan mute pi kulupu Aja en jan mute kin pi kulupu Asepasan li lon, taso lawa li wile weka e jan pi kulupu ante lon utala. pini la lawa Asepasan li wawa, li anpa e lawa utala Aja, li toki e wile moli pi kulupu Aja. jan pi kulupu Aja li wile ala moli la ona li weka tan ma ni.</p>\n<p>awen la jan pi kulupu ante li ike tawa jan pi kulupu Aja, li pakala e tomo majuna kulupu lon weka ona, li awen toki e moli kulupu. taso, kulupu Aja li awen, lon ma lili Aja, lon ma mute weka. jan mute pi kulupu ni li awen a lon nasin ona, li toki Aja, li toki e tenpo pini ona, li pona e tenpo kama kulupu. ona o awen pona a!</p>\n<blockquote>\n<p>mi lon ala kulupu Aja, li poka ala tawa jan ni anu ma ona, taso nasin sitelen ona li pona mute a tawa mi. lipu musi li kama li ken e mi la mi wile toki lon sitelen ni. nasin mi pi toki pona la kalama wan li kepeken sitelen wan taso. lukin la sitelen wan o sama ala sitelen ante. ni la kalama sitelen pi toki Aja li ken sama ala kalama pi toki pona. ni li nasin mi taso. kin la mi alasa sona e nasin pi namako nimi, taso sona lili li lon ma ilo la mi ken pakala. sina sona toki Հայերեն li wile pona e nasin mi lon pali sina la o ni!</p>\n</blockquote>\n","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"tenpo pi kulupu Aja","description":null,"authors":["jan lili Enta"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"}},"t/musi":{"prev":{"id":"2026/04/suno-miku-sinku","data":{"title":"suno Miku-Sinku","description":null,"authors":["jan Alonola + jan Siniseli"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"# **s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”** \n\nţp̊-ṗṇ)ţp̊-s̈n̊-m̈ṣ{@ x̊ń{s̈n̊-x̊p̛[m̆#t̤t̤ ńś)ţp̊-s̈n̊-ṇ{s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”ḵ* s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{ţp̊-m̈ṣ@ḿ“p̊s̈k̗”{@ḿ-x̃t̖-ḵ\n\nţp̊-ṇ+ṇṃ-x̊ń{m̈ṣ{ńś* j̃{s̊ń-ḷḷ}ṇ: ṇṃ“ṃk̤-s̄k̤”{<ṇṃ-x̊p̛? t̗s̊-j̃-m̈t̖{t̥ḳ}ṇ: ṇṃ“Śmigus”{<ṇṃ“Schmackostern”<t̥ḳ“t̥ṣ” k̨)ṇṃ“s̄k̤”{<t̥ḳ“t̥ṣ”k̠{<ṇṃ“dünguuss”\n\nţp̊-m̊ḷ“j̀s̈”{@)s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{@s̈n̊#w̃[ţp̊-x̀s̆-k̗ḿ\n\n?{ s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤” ḿ“p̊s̈k̗”)j̃-ṃj̀{t̖l̥}j̃-m̀ḷ x̊ń{K}p̊ḳ-t̖l̥}x̣l̥-ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊-ṗṇ)j̃-m̀ḷ{t̖l̥}j̃-ṃj̀@ţp̊-s̈n̊-k̗ḿ taso ţp̊-ṇ)j̃-x́ḷ{ẍt̗l̗-t̖l̥* k̨)j̃{KX}t̖l̥{K}ṕḷś-k̗ṣ>ẍt̗l̗\n\nṣń-ẉl̖Xẍt̗l̗-t̖l̥)ṣń!ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖Ys̈ẉ>j̃-x̃t̖ ṇ)ṣń-k̨-x́w̛-t̖l̥X\n\nṣń-ẉl̖-t̖l̥{j̃-p̊ń-ṣń@ţp̊-ṇ)!x́w̛ t̖l̥{k̨-ṕk̗l̗}x̣l̥\n\nj̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<? #w̃)m̈ṣ j̃-s̊ń{t̥ḳ}ṇ: ţp̊-ṗṇ)ţp̊“ṃk̤”+ţp̊“s̄k̤”{ţp̊-t̤{ţp̊-w̃X ţp̊“ṃk̤”)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊“s̄k̤”)j̃{ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖>ṇ: x̊ń{k̗ḿ-t̖l̥X k̨)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<ṇ: j̃{t̖l̥}j̃)t̖l̥+k̗ṣ{k̗ḿ\n\n# **sona pi sitelen lili ike ni**\n\n* kalama pi uta open li sitelen lili lon sewi sitelen anu anpa ona, sama ni:\n\n| | i | u | e | o | a |\n| :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |\n| - | x̣ | ẍ | x̀ | x̊ | x́ |\n| -n | x̄ | x̆ | x̛ | x̂ | x̃ |\n\n* sitelen li sewi sama “tkl” la, ona o anpa. sitelen li tawa anpa sama “pj” la, ona o lon sewi \n* kalama pi uta open li lon open nimi la, sitelen ona li “x” \n* jan li kepeken mute e nimi la, ona li sitelen wan, sama ni:\n\n| nimi | li | e | o | la | pi | en | anu | tawa | lon | tan | sama | kepeken | ala | seme | nanpa | a |\n| :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |\n| sitelen | { | } | ! | ) | [ | + | Y | > | @ | < | = | K | X | ? | # | * |\n\n* “-” en nimi pi sitelen wan li ante e nimi ante. “ ” li ante e toki ante \n* nimi jan la, sitelen nanpa wan o suli. anu la, o kepeken e sitelen “”\n\n***\n\n# suno Miku-Sinku\n\ntenpo pini la tenpo suno musi li lon. ona li suno open pi mun nanpa tu tu. nasa la tenpo suno ni li suno Miku-Sinku kin a! suno Miku-Sinku li tenpo musi lon ma Posuka li lon ma ante kin.\n\ntenpo ni en nimi ona li musi li nasa a. jan li sona lili e ni: nimi Miku-Sinku li tan nimi open seme? taso jan mute li toki e ni: nimi Miku (Śmigus) li tan nimi Makotan (Schmackostern) tan toki Tosi. ken la nimi Sinku li tan toki Tosi kin li tan nimi Sunku (dünguuss). \n\ntenpo moli Jesu li lon la suno Miku-Sinku li lon suno nanpa wan pi tenpo esun kama.\n\nseme li lon suno Miku-Sinku? ma Posuka la jan mije li telo e jan meli. ona li kepeken e poki telo e ilo utala telo. tenpo pini la jan meli li telo e jan mije lon tenpo suno kama. taso tenpo ni la jan ale li utala telo a. ken la jan li kepeken ala e telo li kepeken e palisa kasi tawa utala. \n\nsina wile ala utala telo la sina o pana e sike mama kule anu suwi tawa jan ante. ni la sina ken awen telo ala. \n\nsina wile telo e jan pona sina lon tenpo ni la o awen! telo li ken pakala e ilo. \n\njan li utala telo tan seme? nanpa wan la musi! jan sona li toki e ni: tenpo pini la tenpo Miku en tenpo Sinku li tenpo tu li tenpo wan ala. tenpo Miku la jan li utala telo. tenpo Sinku la jan li pana e sike mama kule tawa ni: ona li kama telo ala. ken la jan li utala telo tan ni: jan li telo e jan la telo en kasi suli li kama.","filePath":"poki/plaintext/2026/04/suno-miku-sinku.md","digest":"4e6445ca3e829864","rendered":{"html":"<h1 id=\"s̈n̊ṃk̤-s̄k̤\"><strong>s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”</strong></h1>\n<p>ţp̊-ṗṇ)ţp̊-s̈n̊-m̈ṣ{@ x̊ń{s̈n̊-x̊p̛[m̆#t̤t̤ ńś)ţp̊-s̈n̊-ṇ{s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”ḵ* s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{ţp̊-m̈ṣ@ḿ“p̊s̈k̗”{@ḿ-x̃t̖-ḵ</p>\n<p>ţp̊-ṇ+ṇṃ-x̊ń{m̈ṣ{ńś* j̃{s̊ń-ḷḷ}ṇ: ṇṃ“ṃk̤-s̄k̤”{<ṇṃ-x̊p̛? t̗s̊-j̃-m̈t̖{t̥ḳ}ṇ: ṇṃ“Śmigus”{<ṇṃ“Schmackostern”<t̥ḳ“t̥ṣ” k̨)ṇṃ“s̄k̤”{<t̥ḳ“t̥ṣ”k̠{<ṇṃ“dünguuss”</p>\n<p>ţp̊-m̊ḷ“j̀s̈”{@)s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”{@s̈n̊#w̃[ţp̊-x̀s̆-k̗ḿ</p>\n<p>?{ s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤” ḿ“p̊s̈k̗”)j̃-ṃj̀{t̖l̥}j̃-m̀ḷ x̊ń{K}p̊ḳ-t̖l̥}x̣l̥-ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊-ṗṇ)j̃-m̀ḷ{t̖l̥}j̃-ṃj̀@ţp̊-s̈n̊-k̗ḿ taso ţp̊-ṇ)j̃-x́ḷ{ẍt̗l̗-t̖l̥* k̨)j̃{KX}t̖l̥{K}ṕḷś-k̗ṣ>ẍt̗l̗</p>\n<p>ṣń-ẉl̖Xẍt̗l̗-t̖l̥)ṣń!ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖Ys̈ẉ>j̃-x̃t̖ ṇ)ṣń-k̨-x́w̛-t̖l̥X</p>\n<p>ṣń-ẉl̖-t̖l̥{j̃-p̊ń-ṣń@ţp̊-ṇ)!x́w̛ t̖l̥{k̨-ṕk̗l̗}x̣l̥</p>\n<p>j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<? #w̃)m̈ṣ j̃-s̊ń{t̥ḳ}ṇ: ţp̊-ṗṇ)ţp̊“ṃk̤”+ţp̊“s̄k̤”{ţp̊-t̤{ţp̊-w̃X ţp̊“ṃk̤”)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥ ţp̊“s̄k̤”)j̃{ṕń}ṣk̖-ḿḿ-k̯l̖>ṇ: x̊ń{k̗ḿ-t̖l̥X k̨)j̃{ẍt̗l̗-t̖l̥<ṇ: j̃{t̖l̥}j̃)t̖l̥+k̗ṣ{k̗ḿ</p>\n<h1 id=\"sona-pi-sitelen-lili-ike-ni\"><strong>sona pi sitelen lili ike ni</strong></h1>\n<ul>\n<li>kalama pi uta open li sitelen lili lon sewi sitelen anu anpa ona, sama ni:</li>\n</ul>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: center\"></th>\n<th style=\"text-align: center\">i</th>\n<th style=\"text-align: center\">u</th>\n<th style=\"text-align: center\">e</th>\n<th style=\"text-align: center\">o</th>\n<th style=\"text-align: center\">a</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">-</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̣</td>\n<td style=\"text-align: center\">ẍ</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̀</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̊</td>\n<td style=\"text-align: center\">x́</td>\n</tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">-n</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̄</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̆</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̛</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̂</td>\n<td style=\"text-align: center\">x̃</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<ul>\n<li>sitelen li sewi sama “tkl” la, ona o anpa. sitelen li tawa anpa sama “pj” la, ona o lon sewi</li>\n<li>kalama pi uta open li lon open nimi la, sitelen ona li “x”</li>\n<li>jan li kepeken mute e nimi la, ona li sitelen wan, sama ni:</li>\n</ul>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th style=\"text-align: center\">nimi</th>\n<th style=\"text-align: center\">li</th>\n<th style=\"text-align: center\">e</th>\n<th style=\"text-align: center\">o</th>\n<th style=\"text-align: center\">la</th>\n<th style=\"text-align: center\">pi</th>\n<th style=\"text-align: center\">en</th>\n<th style=\"text-align: center\">anu</th>\n<th style=\"text-align: center\">tawa</th>\n<th style=\"text-align: center\">lon</th>\n<th style=\"text-align: center\">tan</th>\n<th style=\"text-align: center\">sama</th>\n<th style=\"text-align: center\">kepeken</th>\n<th style=\"text-align: center\">ala</th>\n<th style=\"text-align: center\">seme</th>\n<th style=\"text-align: center\">nanpa</th>\n<th style=\"text-align: center\">a</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center\">sitelen</td>\n<td style=\"text-align: center\">{</td>\n<td style=\"text-align: center\">}</td>\n<td style=\"text-align: center\">!</td>\n<td style=\"text-align: center\">)</td>\n<td style=\"text-align: center\">[</td>\n<td style=\"text-align: center\">+</td>\n<td style=\"text-align: center\">Y</td>\n<td style=\"text-align: center\">></td>\n<td style=\"text-align: center\">@</td>\n<td style=\"text-align: center\"><</td>\n<td style=\"text-align: center\">=</td>\n<td style=\"text-align: center\">K</td>\n<td style=\"text-align: center\">X</td>\n<td style=\"text-align: center\">?</td>\n<td style=\"text-align: center\">#</td>\n<td style=\"text-align: center\">*</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<ul>\n<li>“-” en nimi pi sitelen wan li ante e nimi ante. “ ” li ante e toki ante</li>\n<li>nimi jan la, sitelen nanpa wan o suli. anu la, o kepeken e sitelen “”</li>\n</ul>\n<hr>\n<h1 id=\"suno-miku-sinku\">suno Miku-Sinku</h1>\n<p>tenpo pini la tenpo suno musi li lon. ona li suno open pi mun nanpa tu tu. nasa la tenpo suno ni li suno Miku-Sinku kin a! suno Miku-Sinku li tenpo musi lon ma Posuka li lon ma ante kin.</p>\n<p>tenpo ni en nimi ona li musi li nasa a. jan li sona lili e ni: nimi Miku-Sinku li tan nimi open seme? taso jan mute li toki e ni: nimi Miku (Śmigus) li tan nimi Makotan (Schmackostern) tan toki Tosi. ken la nimi Sinku li tan toki Tosi kin li tan nimi Sunku (dünguuss).</p>\n<p>tenpo moli Jesu li lon la suno Miku-Sinku li lon suno nanpa wan pi tenpo esun kama.</p>\n<p>seme li lon suno Miku-Sinku? ma Posuka la jan mije li telo e jan meli. ona li kepeken e poki telo e ilo utala telo. tenpo pini la jan meli li telo e jan mije lon tenpo suno kama. taso tenpo ni la jan ale li utala telo a. ken la jan li kepeken ala e telo li kepeken e palisa kasi tawa utala.</p>\n<p>sina wile ala utala telo la sina o pana e sike mama kule anu suwi tawa jan ante. ni la sina ken awen telo ala.</p>\n<p>sina wile telo e jan pona sina lon tenpo ni la o awen! telo li ken pakala e ilo.</p>\n<p>jan li utala telo tan seme? nanpa wan la musi! jan sona li toki e ni: tenpo pini la tenpo Miku en tenpo Sinku li tenpo tu li tenpo wan ala. tenpo Miku la jan li utala telo. tenpo Sinku la jan li pana e sike mama kule tawa ni: ona li kama telo ala. ken la jan li utala telo tan ni: jan li telo e jan la telo en kasi suli li kama.</p>\n","metadata":{"headings":[{"depth":1,"slug":"s̈n̊ṃk̤-s̄k̤","text":"s̈n̊“ṃk̤-s̄k̤”"},{"depth":1,"slug":"sona-pi-sitelen-lili-ike-ni","text":"sona pi sitelen lili ike ni"},{"depth":1,"slug":"suno-miku-sinku","text":"suno Miku-Sinku"}],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"suno Miku-Sinku","description":null,"authors":["jan Alonola + jan Siniseli"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"},"next":{"id":"2026/04/tenpo-pi-kulupu-aja","data":{"title":"tenpo pi kulupu Aja","description":null,"authors":["jan lili Enta"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"մա Այա (Հայաստանի), լի լոն պոկա պի կօլօպօ նէնա Կովկաս, լի լոն պոկա պի նէնա սօլի Արարատ։ մա Կաթէլո էն մա Թօկի էն մա Իլան էն մա Ասէպասան լի լոն պոկա պի մա նի։ կօլօպօ յան Այա լի մայօնա ա, սամա մա սօլի Ասորեստան, սամա կօլօպօ Էլին։ յան սոնա լա կօլօպօ Այա լի կէն լոն թէնպո պի մա Պիյանի (Վանի), թան նի․ նիմի պի թոկի Պիյանի լի ավէն ա լոն թոկի Այա։ թոկի լա ոնա լի թան կօլօպօ Ինթո֊Էլոպա, թասո ոնա լի կամա լոն մա նի լոն նասին սէ՞մէ։ յան լի ավէն սոնա պոնա ալա։\n\nկօլօպօ Այա լի լիլի թավա կօլօպօ անթէ։ նի լա կօլօպօ անթէ լի լավա է ոնա լոն թէնպո մօթէ։ մօթէ լա կօլօպօ Իլան լի լավա է ոնա։ մօթէ լիլի լա կօլօպօ Լոմա կին լի վիլէ է մա Այա, լի օթալա է լավա Իլան թավա նի։ թասո, նէնա մօթէ լի լոն մա լա․ կօլօպօ Այա լի կէն լավա լիլի լոն անպա պի լավա անթէ, լի կէն լավա պի անպա ալա։ ոնա լի կէն ավէն լոն նասին ոնա։ \n\nնի լա նասին ոնա լի անթէ լոն սէ՞մէ։ վան լա ոնա լի մա նանպա վան պի նասին սէվի Կոլիսօ։ լավա ոնա լի կամա լոն նասին նի լա լավա պի մա անթէ լի ավէն լոն նասին նի ալա։ թէնպո լոն լա, նէնա լի վէկա է ոնա թան կօլօպօ անթէ պի նասին սէվի սամա լա․ կօլօպօ Այա էն կօլօպօ անթէ լի ավէն վան ալա։ անթէ լա նասին սիթէլէն թոկի լի լոն թավա թոկի Այա թասո։ նի լի թան յան Մեսրոպ Մաշտոց, լի թան պանա ոնա պի նասին սէվի։ ոնա լի վիլէ թոկի է նասին սէվի է լիպօ սէվի թավա կօլօպօ կէպէկէն թոկի Այա։ նի լա․ ոնա լի պալի է նասին սիթէլէն թոկի նի՜։ լօկին լա ոնա էն սիթէլէն Էլին լի սամա լիլի, թասո սիթէլէն լի մօթէ, լի պանա է կալամա անթէ։ պալի ոնա լի ոպէն է սիթէլէն Այա լի վավա թէնպո է թոկի Այա։ նի լա ոնա լի կամա մամա պի թոկի լիպօ Այա թավա կօլօպօ։ \n\nկօլօպօ Այա լի կէն ավէն է թոկի ոնա, թասո ոնա լի ավէն վավա ալա, լի ավէն անպա լոն մօթէ։ կօլօպօ Ալապի էն լավա Լոմա սին էն կօլօպօ Թօկի էն լավա Կաթէլո էն լավա Իլան սին էն լավա Լօսի լի կամա լավա է մա Այա։ թէնպո լիլի թասո լա կօլօպօ Այա լի կէն լավա է մա ոնա։ լավա պի մա սօլի լա ոնա լի թավա մա անթէ կին, թան մանի, թան օթալա ալա, թան վիլէ պի պոնա լոն։ անպա լա վէկա մա լա յան մօթէ լի ավէն լոն նասին ոնա։ \n\nթասո լավա լի կէն վիլէ ալա է նի։ մա պի լավա Թօկի լա յան լի կամա պիլին է նի․ մա ինսա Թօկի լա յան ալէ ո լոն նասին պի կօլօպօ Թօկի։ կին լա լավա Լօսի պի նասին Կոլիսօ լի օթալա մօթէ է լավա Թօկի․ լա յան մօթէ լի կամա պիլին իկէ թավա յան պի նասին Կոլիսօ, լի պիլին է նի․ ոնա ա՜ լի օթալա լոն պոկա պի լավա Լօսի։ նի լա լավա լի ալասա նասին Թօկի է յան նի լոն վիլէ ալա ոնա։ յան լի ավէն անթէ ալա է նասին ոնա լա․ լավա լի լանպան է իյո ոնա, լի վէկա է ոնա թան մա ոնա թավա մա պի թէլո ալա, լի մոլի է ոնա մօթէ։ նի լա կօլօպօ Այա պի մա նի լի կամա լիլի լի կամա վէկա։ թէնպո լոն լա լավա Թօկի լի ավէն վիլէ ալա թոկի է իկէ նի։ \n\nթէնպո պոկա լա լավա Այա էն լավա Ասէպասան լի օթալա լոն մա Արցախ․ մա նի լա յան մօթէ պի կօլօպօ Այա էն յան մօթէ կին պի կօլօպօ Ասէպասան լի լոն, թասո լավա լի վիլէ վէկա է յան պի կօլօպօ անթէ լոն օթալա։ պինի լա լավա Ասէպասան լի վավա, լի անպա է լավա օթալա Այա, լի թոկի է վիլէ մոլի պի կօլօպօ Այա։ յան պի կօլօպօ Այա լի վիլէ ալա մոլի լա․ ոնա լի վէկա թան մա նի։ \n\nավէն լա յան պի կօլօպօ անթէ լի իկէ թավա յան պի կօլօպօ Այա, լի պակալա է թոմո մայօնա կօլօպօ լոն վէկա ոնա, լի ավէն թոկի է մոլի կօլօպօ։ թասո, կօլօպօ Այա լի ավէն, լոն մա լիլի Այա, լոն մա մօթէ վէկա։ յան մօթէ պի կօլօպօ նի լի ավէն ա՜ լոն նասին ոնա, լի թոկի Այա, լի թոկի է թէնպո պինի ոնա, լի պոնա է թէնպո կամա կօլօպօ։ ոնա ո ա՛վէն պո՜նա ա։\n\n\n\n---\n\nma Aja ([Hayastan]), li lon poka pi kulupu nena [Kovkas], li lon poka pi nena suli [Ararat]. ma Katelo en ma Tuki en ma Pasi en ma Asepasan li lon poka pi ma ni. kulupu jan Aja li majuna a, sama ma suli [Asorestan], sama kulupu Elin. jan sona la kulupu Aja li ken lon tenpo pi ma Pijani ([Vani]), tan ni: nimi pi toki Pijani li awen a lon toki Aja. toki la ona li tan kulupu Into-Elopa, taso ona li kama lon ma ni lon nasin seme? jan li awen sona pona ala. \n\nkulupu Aja li lili tawa kulupu ante. ni la kulupu ante li lawa e ona lon tenpo mute. mute la kulupu Pasi li lawa e ona. mute lili la kulupu Loma kin li wile e ma Aja, li utala e lawa Pasi tawa ni. taso, nena mute li lon ma la, kulupu Aja li ken lawa lili lon anpa pi lawa ante, li ken lawa pi anpa ala. ona li ken awen lon nasin ona.\n\nni la nasin ona li ante lon seme? wan la ona li ma nanpa wan pi nasin sewi Kolisu. lawa ona li kama lon nasin ni la lawa pi ma ante li awen lon nasin ni ala. tenpo lon la, nena li weka e ona tan kulupu ante pi nasin sewi sama la, kulupu Aja en kulupu ante li awen wan ala. ante la nasin sitelen toki li lon tawa toki Aja taso. ni li tan jan [Mesrop Mashtots], li tan pana ona pi nasin sewi. ona li wile toki e nasin sewi e lipu sewi tawa kulupu kepeken toki Aja. ni la ona li pali e nasin sitelen toki ni! lukin la ona en sitelen Elin li sama lili, taso sitelen li mute, li pana e kalama ante. pali ona li open e sitelen Aja li wawa tenpo e toki Aja. ni la ona li kama mama pi toki lipu Aja tawa kulupu. \n\nkulupu Aja li ken awen e toki ona, taso ona li awen wawa ala, li awen anpa lon mute. kulupu Alapi en lawa Loma sin en kulupu Tuki en lawa Katelo en lawa Pasi sin en lawa Lusi li kama lawa e ma Aja. tenpo lili taso la kulupu Aja li ken lawa e ma ona. lawa pi ma suli la ona li tawa ma ante kin, tan mani, tan utala ala, tan wile pi pona lon. anpa la weka ma la jan mute li awen lon nasin ona. \n\ntaso lawa li ken wile ala e ni. ma pi lawa Tuki la jan li kama pilin e ni: ma insa Tuki la jan ale o lon nasin pi kulupu Tuki. kin la lawa Lusi pi nasin Kolisu li utala mute e lawa Tuki, la jan mute li kama pilin ike tawa jan pi nasin Kolisu, li pilin e ni: ona a li utala lon poka pi lawa Lusi! ni la lawa li alasa nasin Tuki e jan ni lon wile ala ona. jan li awen ante ala e nasin ona la, lawa li lanpan e ijo ona, li weka e ona tan ma ona tawa ma pi telo ala, li moli e ona mute. ni la kulupu Aja pi ma ni li kama lili li kama weka. tenpo lon la lawa Tuki li awen wile ala toki e ike ni. \n\ntenpo poka la lawa Aja en lawa Asepasan li utala lon ma [Artsakh]. ma ni la jan mute pi kulupu Aja en jan mute kin pi kulupu Asepasan li lon, taso lawa li wile weka e jan pi kulupu ante lon utala. pini la lawa Asepasan li wawa, li anpa e lawa utala Aja, li toki e wile moli pi kulupu Aja. jan pi kulupu Aja li wile ala moli la ona li weka tan ma ni.\n\nawen la jan pi kulupu ante li ike tawa jan pi kulupu Aja, li pakala e tomo majuna kulupu lon weka ona, li awen toki e moli kulupu. taso, kulupu Aja li awen, lon ma lili Aja, lon ma mute weka. jan mute pi kulupu ni li awen a lon nasin ona, li toki Aja, li toki e tenpo pini ona, li pona e tenpo kama kulupu. ona o awen pona a!\n\n> mi lon ala kulupu Aja, li poka ala tawa jan ni anu ma ona, taso nasin sitelen ona li pona mute a tawa mi. lipu musi li kama li ken e mi la mi wile toki lon sitelen ni. nasin mi pi toki pona la kalama wan li kepeken sitelen wan taso. lukin la sitelen wan o sama ala sitelen ante. ni la kalama sitelen pi toki Aja li ken sama ala kalama pi toki pona. ni li nasin mi taso. kin la mi alasa sona e nasin pi namako nimi, taso sona lili li lon ma ilo la mi ken pakala. sina sona toki Հայերեն li wile pona e nasin mi lon pali sina la o ni!","filePath":"poki/plaintext/2026/04/tenpo-pi-kulupu-Aja.md","digest":"519837216e401c8f","rendered":{"html":"<p>մա Այա (Հայաստանի), լի լոն պոկա պի կօլօպօ նէնա Կովկաս, լի լոն պոկա պի նէնա սօլի Արարատ։ մա Կաթէլո էն մա Թօկի էն մա Իլան էն մա Ասէպասան լի լոն պոկա պի մա նի։ կօլօպօ յան Այա լի մայօնա ա, սամա մա սօլի Ասորեստան, սամա կօլօպօ Էլին։ յան սոնա լա կօլօպօ Այա լի կէն լոն թէնպո պի մա Պիյանի (Վանի), թան նի․ նիմի պի թոկի Պիյանի լի ավէն ա լոն թոկի Այա։ թոկի լա ոնա լի թան կօլօպօ Ինթո֊Էլոպա, թասո ոնա լի կամա լոն մա նի լոն նասին սէ՞մէ։ յան լի ավէն սոնա պոնա ալա։</p>\n<p>կօլօպօ Այա լի լիլի թավա կօլօպօ անթէ։ նի լա կօլօպօ անթէ լի լավա է ոնա լոն թէնպո մօթէ։ մօթէ լա կօլօպօ Իլան լի լավա է ոնա։ մօթէ լիլի լա կօլօպօ Լոմա կին լի վիլէ է մա Այա, լի օթալա է լավա Իլան թավա նի։ թասո, նէնա մօթէ լի լոն մա լա․ կօլօպօ Այա լի կէն լավա լիլի լոն անպա պի լավա անթէ, լի կէն լավա պի անպա ալա։ ոնա լի կէն ավէն լոն նասին ոնա։</p>\n<p>նի լա նասին ոնա լի անթէ լոն սէ՞մէ։ վան լա ոնա լի մա նանպա վան պի նասին սէվի Կոլիսօ։ լավա ոնա լի կամա լոն նասին նի լա լավա պի մա անթէ լի ավէն լոն նասին նի ալա։ թէնպո լոն լա, նէնա լի վէկա է ոնա թան կօլօպօ անթէ պի նասին սէվի սամա լա․ կօլօպօ Այա էն կօլօպօ անթէ լի ավէն վան ալա։ անթէ լա նասին սիթէլէն թոկի լի լոն թավա թոկի Այա թասո։ նի լի թան յան Մեսրոպ Մաշտոց, լի թան պանա ոնա պի նասին սէվի։ ոնա լի վիլէ թոկի է նասին սէվի է լիպօ սէվի թավա կօլօպօ կէպէկէն թոկի Այա։ նի լա․ ոնա լի պալի է նասին սիթէլէն թոկի նի՜։ լօկին լա ոնա էն սիթէլէն Էլին լի սամա լիլի, թասո սիթէլէն լի մօթէ, լի պանա է կալամա անթէ։ պալի ոնա լի ոպէն է սիթէլէն Այա լի վավա թէնպո է թոկի Այա։ նի լա ոնա լի կամա մամա պի թոկի լիպօ Այա թավա կօլօպօ։</p>\n<p>կօլօպօ Այա լի կէն ավէն է թոկի ոնա, թասո ոնա լի ավէն վավա ալա, լի ավէն անպա լոն մօթէ։ կօլօպօ Ալապի էն լավա Լոմա սին էն կօլօպօ Թօկի էն լավա Կաթէլո էն լավա Իլան սին էն լավա Լօսի լի կամա լավա է մա Այա։ թէնպո լիլի թասո լա կօլօպօ Այա լի կէն լավա է մա ոնա։ լավա պի մա սօլի լա ոնա լի թավա մա անթէ կին, թան մանի, թան օթալա ալա, թան վիլէ պի պոնա լոն։ անպա լա վէկա մա լա յան մօթէ լի ավէն լոն նասին ոնա։</p>\n<p>թասո լավա լի կէն վիլէ ալա է նի։ մա պի լավա Թօկի լա յան լի կամա պիլին է նի․ մա ինսա Թօկի լա յան ալէ ո լոն նասին պի կօլօպօ Թօկի։ կին լա լավա Լօսի պի նասին Կոլիսօ լի օթալա մօթէ է լավա Թօկի․ լա յան մօթէ լի կամա պիլին իկէ թավա յան պի նասին Կոլիսօ, լի պիլին է նի․ ոնա ա՜ լի օթալա լոն պոկա պի լավա Լօսի։ նի լա լավա լի ալասա նասին Թօկի է յան նի լոն վիլէ ալա ոնա։ յան լի ավէն անթէ ալա է նասին ոնա լա․ լավա լի լանպան է իյո ոնա, լի վէկա է ոնա թան մա ոնա թավա մա պի թէլո ալա, լի մոլի է ոնա մօթէ։ նի լա կօլօպօ Այա պի մա նի լի կամա լիլի լի կամա վէկա։ թէնպո լոն լա լավա Թօկի լի ավէն վիլէ ալա թոկի է իկէ նի։</p>\n<p>թէնպո պոկա լա լավա Այա էն լավա Ասէպասան լի օթալա լոն մա Արցախ․ մա նի լա յան մօթէ պի կօլօպօ Այա էն յան մօթէ կին պի կօլօպօ Ասէպասան լի լոն, թասո լավա լի վիլէ վէկա է յան պի կօլօպօ անթէ լոն օթալա։ պինի լա լավա Ասէպասան լի վավա, լի անպա է լավա օթալա Այա, լի թոկի է վիլէ մոլի պի կօլօպօ Այա։ յան պի կօլօպօ Այա լի վիլէ ալա մոլի լա․ ոնա լի վէկա թան մա նի։</p>\n<p>ավէն լա յան պի կօլօպօ անթէ լի իկէ թավա յան պի կօլօպօ Այա, լի պակալա է թոմո մայօնա կօլօպօ լոն վէկա ոնա, լի ավէն թոկի է մոլի կօլօպօ։ թասո, կօլօպօ Այա լի ավէն, լոն մա լիլի Այա, լոն մա մօթէ վէկա։ յան մօթէ պի կօլօպօ նի լի ավէն ա՜ լոն նասին ոնա, լի թոկի Այա, լի թոկի է թէնպո պինի ոնա, լի պոնա է թէնպո կամա կօլօպօ։ ոնա ո ա՛վէն պո՜նա ա։</p>\n\n<hr>\n<p>ma Aja ([Hayastan]), li lon poka pi kulupu nena [Kovkas], li lon poka pi nena suli [Ararat]. ma Katelo en ma Tuki en ma Pasi en ma Asepasan li lon poka pi ma ni. kulupu jan Aja li majuna a, sama ma suli [Asorestan], sama kulupu Elin. jan sona la kulupu Aja li ken lon tenpo pi ma Pijani ([Vani]), tan ni: nimi pi toki Pijani li awen a lon toki Aja. toki la ona li tan kulupu Into-Elopa, taso ona li kama lon ma ni lon nasin seme? jan li awen sona pona ala.</p>\n<p>kulupu Aja li lili tawa kulupu ante. ni la kulupu ante li lawa e ona lon tenpo mute. mute la kulupu Pasi li lawa e ona. mute lili la kulupu Loma kin li wile e ma Aja, li utala e lawa Pasi tawa ni. taso, nena mute li lon ma la, kulupu Aja li ken lawa lili lon anpa pi lawa ante, li ken lawa pi anpa ala. ona li ken awen lon nasin ona.</p>\n<p>ni la nasin ona li ante lon seme? wan la ona li ma nanpa wan pi nasin sewi Kolisu. lawa ona li kama lon nasin ni la lawa pi ma ante li awen lon nasin ni ala. tenpo lon la, nena li weka e ona tan kulupu ante pi nasin sewi sama la, kulupu Aja en kulupu ante li awen wan ala. ante la nasin sitelen toki li lon tawa toki Aja taso. ni li tan jan [Mesrop Mashtots], li tan pana ona pi nasin sewi. ona li wile toki e nasin sewi e lipu sewi tawa kulupu kepeken toki Aja. ni la ona li pali e nasin sitelen toki ni! lukin la ona en sitelen Elin li sama lili, taso sitelen li mute, li pana e kalama ante. pali ona li open e sitelen Aja li wawa tenpo e toki Aja. ni la ona li kama mama pi toki lipu Aja tawa kulupu.</p>\n<p>kulupu Aja li ken awen e toki ona, taso ona li awen wawa ala, li awen anpa lon mute. kulupu Alapi en lawa Loma sin en kulupu Tuki en lawa Katelo en lawa Pasi sin en lawa Lusi li kama lawa e ma Aja. tenpo lili taso la kulupu Aja li ken lawa e ma ona. lawa pi ma suli la ona li tawa ma ante kin, tan mani, tan utala ala, tan wile pi pona lon. anpa la weka ma la jan mute li awen lon nasin ona.</p>\n<p>taso lawa li ken wile ala e ni. ma pi lawa Tuki la jan li kama pilin e ni: ma insa Tuki la jan ale o lon nasin pi kulupu Tuki. kin la lawa Lusi pi nasin Kolisu li utala mute e lawa Tuki, la jan mute li kama pilin ike tawa jan pi nasin Kolisu, li pilin e ni: ona a li utala lon poka pi lawa Lusi! ni la lawa li alasa nasin Tuki e jan ni lon wile ala ona. jan li awen ante ala e nasin ona la, lawa li lanpan e ijo ona, li weka e ona tan ma ona tawa ma pi telo ala, li moli e ona mute. ni la kulupu Aja pi ma ni li kama lili li kama weka. tenpo lon la lawa Tuki li awen wile ala toki e ike ni.</p>\n<p>tenpo poka la lawa Aja en lawa Asepasan li utala lon ma [Artsakh]. ma ni la jan mute pi kulupu Aja en jan mute kin pi kulupu Asepasan li lon, taso lawa li wile weka e jan pi kulupu ante lon utala. pini la lawa Asepasan li wawa, li anpa e lawa utala Aja, li toki e wile moli pi kulupu Aja. jan pi kulupu Aja li wile ala moli la ona li weka tan ma ni.</p>\n<p>awen la jan pi kulupu ante li ike tawa jan pi kulupu Aja, li pakala e tomo majuna kulupu lon weka ona, li awen toki e moli kulupu. taso, kulupu Aja li awen, lon ma lili Aja, lon ma mute weka. jan mute pi kulupu ni li awen a lon nasin ona, li toki Aja, li toki e tenpo pini ona, li pona e tenpo kama kulupu. ona o awen pona a!</p>\n<blockquote>\n<p>mi lon ala kulupu Aja, li poka ala tawa jan ni anu ma ona, taso nasin sitelen ona li pona mute a tawa mi. lipu musi li kama li ken e mi la mi wile toki lon sitelen ni. nasin mi pi toki pona la kalama wan li kepeken sitelen wan taso. lukin la sitelen wan o sama ala sitelen ante. ni la kalama sitelen pi toki Aja li ken sama ala kalama pi toki pona. ni li nasin mi taso. kin la mi alasa sona e nasin pi namako nimi, taso sona lili li lon ma ilo la mi ken pakala. sina sona toki Հայերեն li wile pona e nasin mi lon pali sina la o ni!</p>\n</blockquote>\n","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"tenpo pi kulupu Aja","description":null,"authors":["jan lili Enta"],"proofreaders":null,"date":"2026-04-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036.5/","https://liputenpo.org/pdfs/0036.5sitelen-nasa.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"}},"a/jan_Lusi":{}}

{{{sitelen “0036.5-nanpa-sitelen-nasa/sitelen-pi-ma-kuma.png” “sitelen pi ma Kuma” “jan Lusi”}}}

tenpo pini lili la mi wile kepeken e sitelen pi ma Kuma la mi lukin e lipu sona pona li alasa e sitelen Keme tan jan Emeli, taso ni li kepeken ala e nasin pi sitelen ni li kepeken e sijelo ona taso li sama sitelen pona la mi pilin e ni: mi o pali e nasin sitelen sin pi toki pona kepeken sitelen pi ma Kuma la sina kama ken lukin e ni. nasin sitelen Matu Nata li sitelen e kalama pini taso e kalama open ala la sitelen kon o lon poka la jan lukin li ken sona e nimi wan tan tu ni.