nasin mute pi toki pona

tan kijetesantakalu Wilame sike #2026 ) #3 ) #1

{"/":{"prev":{"id":"2026/03/ma-lili-lon-ma-suli-elopa","data":{"title":"ma lili lon ma suli Elopa","description":null,"authors":["jan Masine"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["sona"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"**ma suli Elopa** li jo e ma lawa lili mute. ma lili li pona mute tawa mi tan ni: ona li ken nasa. ijo en lawa ona li ken ante mute tawa ma ante. jan mute li sona ala anu sona lili e ona. o kama sona e ma Wasikano e ma Monako e ma Samalino.\n\n### ma Wasikano \nma ale la ma Wasikano li ma lawa pi lili nanpa wan. ona li lon insa pi ma tomo Loma (lon ma Italija). ma ante ala li lon insa pi ma tomo. ona li musi tan ni: \n* jan lawa pi nasin sewi Katolika li lon ona. sina kama lon tenpo suno esun nanpa wan la ken la sina lukin e ona!\n* ona li jo e sitelen mute pi pona lukin.\n* sina wile kama jo e mani tan ilo mani la sina ken ni kepeken toki Lasina.\n\n### ma Monako \nma ale la ma Monako li ma lawa pi lili nanpa tu. ma Kanse li lon poka ona. jan pi ma Monako li jo e mani mute. jan mute li kama lon ma Monako tan ni: ona li wile tawa tomo musi mani Kasinotemontekalo. nasa la lawa li toki e ni: jan pi ma Monako li ken ala tawa ona! \njan mute li kama tan ni kin: ona li wile lukin e utala musi pi tomo tawa wawa. \nma Monako la, tomo mute pi ken tawa li lon telo. ona li pona tawa lukin. kin la, ona li jo e tomo lukin. tomo la, jan li ken lukin e sona telo e sona kala.\n\n### ma Samalino \nma Elopa la ma Samalino li ma lawa pi lili nanpa tu wan (ma ale la, ona li ma pi lili nanpa luka). ma Italija li sike e ona. tenpo sike nanpa ale ale ale wan la jan Malinu li pali e tomo lon nena Sitano. jan ante li kama lon poka ona. ma Samalino li kama tan kulupu tomo ni. ona li musi tan ni: \n* nasin lawa ma li ni: jan li kama jan lawa tan wile kulupu pi jan ale. ma Samalino li awen kepeken nasin lawa ni lon tenpo pi suli nanpa wan.\n* tomo tawa la jan pi ma Samalino li jo mute e ona. jan luka luka li jo e tomo tawa luka luka luka wan! ma ante ale la mute pi tomo tawa li suli lon ma Samalino.\n* tomo palisa tu wan pi majuna mute li lon nena Sitano. ona li pona lukin mute. sitelen ona li lon lipu ma.\n\nma lawa lili ante li lon ma suli Elopa. tenpo kama la mi toki e ma Lisensan e ma Mata. sona la, ma suli ante li jo e ma lawa lili. sina sona e ona la o toki e ona!\n\n![ma lili lon ma suli Elopa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_ma_Elopa.png \"jan Alonola\")","filePath":"poki/plaintext/2026/03/ma-lili-lon-ma-suli-elopa.md","digest":"6132a5b72cc96345","rendered":{"html":"ma suli Elopa li jo e ma lawa lili mute. ma lili li pona mute tawa mi tan ni: ona li ken nasa. ijo en lawa ona li ken ante mute tawa ma ante. jan mute li sona ala anu sona lili e ona. o kama sona e ma Wasikano e ma Monako e ma Samalino.\n<h3 id=\"ma-wasikano\">ma Wasikano</h3>\nma ale la ma Wasikano li ma lawa pi lili nanpa wan. ona li lon insa pi ma tomo Loma (lon ma Italija). ma ante ala li lon insa pi ma tomo. ona li musi tan ni:\n<ul>\n<li>jan lawa pi nasin sewi Katolika li lon ona. sina kama lon tenpo suno esun nanpa wan la ken la sina lukin e ona!</li>\n<li>ona li jo e sitelen mute pi pona lukin.</li>\n<li>sina wile kama jo e mani tan ilo mani la sina ken ni kepeken toki Lasina.</li>\n</ul>\n<h3 id=\"ma-monako\">ma Monako</h3>\nma ale la ma Monako li ma lawa pi lili nanpa tu. ma Kanse li lon poka ona. jan pi ma Monako li jo e mani mute. jan mute li kama lon ma Monako tan ni: ona li wile tawa tomo musi mani Kasinotemontekalo. nasa la lawa li toki e ni: jan pi ma Monako li ken ala tawa ona! \njan mute li kama tan ni kin: ona li wile lukin e utala musi pi tomo tawa wawa. \nma Monako la, tomo mute pi ken tawa li lon telo. ona li pona tawa lukin. kin la, ona li jo e tomo lukin. tomo la, jan li ken lukin e sona telo e sona kala.\n<h3 id=\"ma-samalino\">ma Samalino</h3>\nma Elopa la ma Samalino li ma lawa pi lili nanpa tu wan (ma ale la, ona li ma pi lili nanpa luka). ma Italija li sike e ona. tenpo sike nanpa ale ale ale wan la jan Malinu li pali e tomo lon nena Sitano. jan ante li kama lon poka ona. ma Samalino li kama tan kulupu tomo ni. ona li musi tan ni:\n<ul>\n<li>nasin lawa ma li ni: jan li kama jan lawa tan wile kulupu pi jan ale. ma Samalino li awen kepeken nasin lawa ni lon tenpo pi suli nanpa wan.</li>\n<li>tomo tawa la jan pi ma Samalino li jo mute e ona. jan luka luka li jo e tomo tawa luka luka luka wan! ma ante ale la mute pi tomo tawa li suli lon ma Samalino.</li>\n<li>tomo palisa tu wan pi majuna mute li lon nena Sitano. ona li pona lukin mute. sitelen ona li lon lipu ma.</li>\n</ul>\nma lawa lili ante li lon ma suli Elopa. tenpo kama la mi toki e ma Lisensan e ma Mata. sona la, ma suli ante li jo e ma lawa lili. sina sona e ona la o toki e ona!\n<img src=\"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_ma_Elopa.png\" alt=\"ma lili lon ma suli Elopa\" title=\"jan Alonola\">","metadata":{"headings":[{"depth":3,"slug":"ma-wasikano","text":"ma Wasikano"},{"depth":3,"slug":"ma-monako","text":"ma Monako"},{"depth":3,"slug":"ma-samalino","text":"ma Samalino"}],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"ma lili lon ma suli Elopa","description":null,"authors":["jan Masine"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["sona"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"},"next":{"id":"2026/03/ona-kipisi-nanpa-wan","data":{"title":"ona. kipisi nanpa wan","description":null,"authors":["jan Pasalis"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"![ona](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/74/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_ona_monsuta.svg \"kala Asi\")\n\nona li jan ala. ona li soweli ala. ona li ijo nasa. jan ala li wile utala e ona. jan mute li pilin monsuta tan ona. ona li seme? jan ala li sona. nasin la, jan li lukin ala e ona. suno li pini la, ona li tawa ma kulupu jan. jan ale li sona e ni: ona li tawa ma tomo lili lon tenpo pimeja. tan ni la, jan ale li pini e lupa ale. taso jan wan lili li pilin ala e monsuta tan ona. jan lili wan li open e lupa tomo. jan lili li tawa wawa e lawa tan pilin monsuta. ijo monsuta li lon ma seme? ona li awen lon seme? jan lili li sona ala. taso jan lili li kama sona lon tenpo lili. jan lili li tawa lon sike. ona li lukin e ona! jan lili li toki wawa: \"jan sewi a!\" ona li kute e kalama. taso ona li tawa ala. jan lili li tawa ona. jan lili li toki: \"sina monsuta ala. sina ijo nasa. taso sina monsuta ala!\" ona li mu taso. jan ante ale li tawa tan tomo ona. mama meli pi jan lili Ela li toki wawa: \"jan Ela o! sina seme?\" jan Ela li toki: \"mi toki tawa ona!\" mama meli li toki sin: \"kon toki sina li seme? sina toki tawa sina lon insa pi tenpo pimeja! mi mute li wile lape!\" jan lili Ela li sona ala e ijo ale pi tenpo ni. jan Ela li toki tawa ona: \"toki mama li jo ala e kon. sina lon!\" ona li mu taso sike. jan Ela li toki sin: \"jan suli li pilin ike wawa tan sina … jan mute li pilin monsuta tawa sina … ona ale li toki e ni: sina lon ala. taso ona ale li toki tan sina!\" mama meli li toki lon tenpo ni: \"o pini a! jan Ela o tawa e sijelo sina tawa mi lon tenpo ni anu tawa mi lon tenpo ala.\" jan Ela li open pana e telo lukin. jan Ela li toki lon lawa: \"tan seme la mama li pali e nasin ni?\" kon lete li tawa. jan Ela li open kepeken e len lawa. mun li suno lon sewi ona. jan Ela li wile sona e ni: tan seme la jan suli ale li pilin monsuta tan ona? jan lili li kama sona. jan Ela li toki: \"mi ken ala awen lon ni. mi wile alasa e kon … mi sona: ni li nasa. taso mi sona kin: awen li nasa mute.\"","filePath":"poki/plaintext/2026/03/ona-kipisi-nanpa-wan.md","digest":"b874478f29bf0d73","rendered":{"html":"<img src=\"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/74/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_ona_monsuta.svg\" alt=\"ona\" title=\"kala Asi\">\nona li jan ala. ona li soweli ala. ona li ijo nasa. jan ala li wile utala e ona. jan mute li pilin monsuta tan ona. ona li seme? jan ala li sona. nasin la, jan li lukin ala e ona. suno li pini la, ona li tawa ma kulupu jan. jan ale li sona e ni: ona li tawa ma tomo lili lon tenpo pimeja. tan ni la, jan ale li pini e lupa ale. taso jan wan lili li pilin ala e monsuta tan ona. jan lili wan li open e lupa tomo. jan lili li tawa wawa e lawa tan pilin monsuta. ijo monsuta li lon ma seme? ona li awen lon seme? jan lili li sona ala. taso jan lili li kama sona lon tenpo lili. jan lili li tawa lon sike. ona li lukin e ona! jan lili li toki wawa: “jan sewi a!” ona li kute e kalama. taso ona li tawa ala. jan lili li tawa ona. jan lili li toki: “sina monsuta ala. sina ijo nasa. taso sina monsuta ala!” ona li mu taso. jan ante ale li tawa tan tomo ona. mama meli pi jan lili Ela li toki wawa: “jan Ela o! sina seme?” jan Ela li toki: “mi toki tawa ona!” mama meli li toki sin: “kon toki sina li seme? sina toki tawa sina lon insa pi tenpo pimeja! mi mute li wile lape!” jan lili Ela li sona ala e ijo ale pi tenpo ni. jan Ela li toki tawa ona: “toki mama li jo ala e kon. sina lon!” ona li mu taso sike. jan Ela li toki sin: “jan suli li pilin ike wawa tan sina … jan mute li pilin monsuta tawa sina … ona ale li toki e ni: sina lon ala. taso ona ale li toki tan sina!” mama meli li toki lon tenpo ni: “o pini a! jan Ela o tawa e sijelo sina tawa mi lon tenpo ni anu tawa mi lon tenpo ala.” jan Ela li open pana e telo lukin. jan Ela li toki lon lawa: “tan seme la mama li pali e nasin ni?” kon lete li tawa. jan Ela li open kepeken e len lawa. mun li suno lon sewi ona. jan Ela li wile sona e ni: tan seme la jan suli ale li pilin monsuta tan ona? jan lili li kama sona. jan Ela li toki: “mi ken ala awen lon ni. mi wile alasa e kon … mi sona: ni li nasa. taso mi sona kin: awen li nasa mute.”","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"ona. kipisi nanpa wan","description":null,"authors":["jan Pasalis"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["musi"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"}},"c/lipu_tenpo_nanpa_poki":{"prev":{"id":"2026/03/tomo-o-mute-anu-suli","data":{"title":"tomo o mute anu suli?","description":null,"authors":["kala Asi"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["sona"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"**jan ale li wile e tomo.** jan li awen lon tomo la telo sewi li ken ala moli lete e ona. pipi li ken ala pana e jaki moli tawa ona. moku ona en len ona en mani ona li ken awen lon tenpo suli. tomo la ona li ken weka pona e jaki tan sijelo ona tan len ona. tomo li suli a tawa jan. kulupu olin li ken lon tomo wan. mama en jan lili ona kin li ken lon tomo wan.\n\nma ale la jan mute li lon. ona ale li wile e tomo la tomo mute a li wile. taso tomo o suli seme? tomo o mute seme?\n\n**ken la tomo ale o jo e kulupu wan taso.** insa pi tomo tu la, ma kasi o lon. ni li ken pona. tomo ante li lon weka la jan li ken kalama wawa, li pakala ala e kute pi jan ante. jan li jo e soweli la soweli li ken musi lon ma poka. tomo wan li kama pakala tan seli la tomo ale ante li lon weka lili la seli li pakala ala e tomo ante. nasin ni li pona ale anu seme?\n\n**tomo pi kulupu wan taso li ken ike kin.** tomo ale li jo e kulupu wan taso la ni li wile e tomo pi mute wawa. tomo ale li wile e ma poka la kulupu tomo li wile e ma suli. ma mute o supa tomo la jan li ken ala pali e moku lon ma. sina tawa lon nasin la sina lukin e tomo sama a lon tenpo suli. jan li wile esun e ijo la esun li lon weka.\n\n**tomo pi kulupu wan taso li ike e nasin tawa.** tawa jan li wile e ilo e mani. jan ale li open e tawa ona lon tomo la ona ale li wile e ilo tawa. ilo tawa li kama mute. ilo ale li lon nasin la ilo ale li kama ken ala tawa pona. tawa ale li kama wile e tenpo suli. kin la ilo mute li pana e kon jaki li moli e kasi e waso e soweli. pakala.\n\n**ken la tomo o jo e kulupu mute.** tomo suli o jo e tomo mute lili pi kulupu wan. jan mute li lon poka la nasin tawa li kama wawa. jan mute li kama ken tawa kepeken ilo suli wan. jan mute li tawa kepeken ilo lili anu noka taso la esun mute li open lon poka nasin li kama wawa.\n\n**tomo suli la ike seme li ken?** jan mute li lon poka la ni li ken ike e pilin jan. jan li ken ala sona pona e jan mute. sina lukin e jan lon tenpo mute li sona ala e ona la ona li ken pana e pilin monsuta lili tawa sina. ken la ona li wile tawa tomo sina li wile kama jo e mani sina!\n\n**pakala mute li ken tan kulupu lawa.** ilo suli tawa li kama taso tan pali pi kulupu lawa. kulupu lawa li pali ike la ken la ilo ala li lon. jan ala li ken tawa tomo pali ona. pakala. sama la kulupu lawa li weka ala e jan pi wile pakala la tomo suli li ken kama jaki tawa lukin li ken kama wawa e pilin monsuta.\n\n**lon la nasin tu tomo li ken pona li ken ike.** sina lon tomo la tomo sina li suli ala suli? pilin sina li seme tawa tomo sina? sina wile ala wile lon tomo pi nasin ante? kulupu lawa sina o suli ala suli e tomo?","filePath":"poki/plaintext/2026/03/tomo-o-mute-anu-suli.md","digest":"aab154b767934e16","rendered":{"html":"jan ale li wile e tomo. jan li awen lon tomo la telo sewi li ken ala moli lete e ona. pipi li ken ala pana e jaki moli tawa ona. moku ona en len ona en mani ona li ken awen lon tenpo suli. tomo la ona li ken weka pona e jaki tan sijelo ona tan len ona. tomo li suli a tawa jan. kulupu olin li ken lon tomo wan. mama en jan lili ona kin li ken lon tomo wan.\nma ale la jan mute li lon. ona ale li wile e tomo la tomo mute a li wile. taso tomo o suli seme? tomo o mute seme?\nken la tomo ale o jo e kulupu wan taso. insa pi tomo tu la, ma kasi o lon. ni li ken pona. tomo ante li lon weka la jan li ken kalama wawa, li pakala ala e kute pi jan ante. jan li jo e soweli la soweli li ken musi lon ma poka. tomo wan li kama pakala tan seli la tomo ale ante li lon weka lili la seli li pakala ala e tomo ante. nasin ni li pona ale anu seme?\ntomo pi kulupu wan taso li ken ike kin. tomo ale li jo e kulupu wan taso la ni li wile e tomo pi mute wawa. tomo ale li wile e ma poka la kulupu tomo li wile e ma suli. ma mute o supa tomo la jan li ken ala pali e moku lon ma. sina tawa lon nasin la sina lukin e tomo sama a lon tenpo suli. jan li wile esun e ijo la esun li lon weka.\ntomo pi kulupu wan taso li ike e nasin tawa. tawa jan li wile e ilo e mani. jan ale li open e tawa ona lon tomo la ona ale li wile e ilo tawa. ilo tawa li kama mute. ilo ale li lon nasin la ilo ale li kama ken ala tawa pona. tawa ale li kama wile e tenpo suli. kin la ilo mute li pana e kon jaki li moli e kasi e waso e soweli. pakala.\nken la tomo o jo e kulupu mute. tomo suli o jo e tomo mute lili pi kulupu wan. jan mute li lon poka la nasin tawa li kama wawa. jan mute li kama ken tawa kepeken ilo suli wan. jan mute li tawa kepeken ilo lili anu noka taso la esun mute li open lon poka nasin li kama wawa.\ntomo suli la ike seme li ken? jan mute li lon poka la ni li ken ike e pilin jan. jan li ken ala sona pona e jan mute. sina lukin e jan lon tenpo mute li sona ala e ona la ona li ken pana e pilin monsuta lili tawa sina. ken la ona li wile tawa tomo sina li wile kama jo e mani sina!\npakala mute li ken tan kulupu lawa. ilo suli tawa li kama taso tan pali pi kulupu lawa. kulupu lawa li pali ike la ken la ilo ala li lon. jan ala li ken tawa tomo pali ona. pakala. sama la kulupu lawa li weka ala e jan pi wile pakala la tomo suli li ken kama jaki tawa lukin li ken kama wawa e pilin monsuta.\nlon la nasin tu tomo li ken pona li ken ike. sina lon tomo la tomo sina li suli ala suli? pilin sina li seme tawa tomo sina? sina wile ala wile lon tomo pi nasin ante? kulupu lawa sina o suli ala suli e tomo?","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"tomo o mute anu suli?","description":null,"authors":["kala Asi"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["sona"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"},"next":{"id":"2026/03/poki-jaki-o-tawa-seme","data":{"title":"poki jaki o tawa seme?","description":null,"authors":["jan Alonola"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["sona"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"sina kama jo e moku tan tomo esun la sina esun e moku lon poki. poki mute li ken. ken la poki li kiwen anu lipu, li lili anu suli. mute la jan li kepeken e poki lon tenpo wan taso. ni li ike. taso poki ni li ken kama sin. poki mute li kama sin kepeken nasin ni:\n\n![poki telo (li tawa poki seme?)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a3/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_tetra.png \"jan Ke Tami\")\n\npona la sina ken awen e sike pi kama sin. sina wile weka e poki tawa poki jaki la o kute: o anu e poki jaki pona. ma mute la jan li weka ala e poki telo lon poki jaki: jan li pana e poki telo (pi telo ala) lon tomo esun. poki li kiwen la ilo li weka e jaki li pana sin e telo lon ona.\n\nma mi li ma Tosi. ona la poki jaki mute li lon: poki tawa jaki kasi, poki tawa jaki poki, poki tawa jaki lipu, poki tawa kiwen lukin, poki tawa ijo ante. kin la mi weka e poki telo lon tomo esun. mute a! taso nasin ni li pona tan ni: ijo ante li wile e nasin ante. mi wile pali sin e lipu tan jaki lipu la mi wile e lipu taso. ijo ante li lon jaki lipu la mi o weka e ijo ni. ni li pali suli!\n\njaki li lon poki pona la nasin ona li open. ona li tawa tomo jaki. tomo ni la ilo li kulupu e jaki kepeken sona tan ilo oko anu ilo ante. ilo oko li ken sona e ijo mute tan lukin: jaki li tan kiwen seme li suli seme. ilo taki li ken sona e ni: jaki li kiwen taki anu kiwen taki ante. ilo kon li pana e kon. poki kiwen li awen taso poki lipu li tawa weka. ni la ilo li ken kulupu e poki kiwen e poki lipu. pini la kulupu pi jaki wan taso o lon. jaki wan taso li lon la ilo li ken pona pali sin e ijo tan ona.\n\n![poki tu wan](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_poki_tu_wan.png \"jan Ke Tami\")\n\ntaso poki mute li tan kiwen wan li tan kiwen mute! o lukin e poki ni. selo la ona li lipu. insa la kiwen powe li lon. ken la kiwen ante li lon kin. lupa li tan kiwen powe. poki lili ni li tan kiwen mute a! ni li ike tawa sike pi kama sin: ilo o kipisi e ijo ni. mute la poki ni li lon telo. telo la lipu li pakala. lipu pakala li ken kama sin lipu. lipu ala la kiwen powe li lon. ken la kiwen powe li kama sin. taso mute la jan li seli e ona.\n\ntaso ijo ante li pona a tawa kama sin: kiwen lukin. ilo li ken weka e jaki lili e sitelen nimi tan poki pi kiwen lukin. kiwen lukin taso li lon la ilo li pakala e ona li seli e ona li pali sin e poki! mute la kiwen lukin li jo ala e kule. ken la ona li laso anu kapesi. kiwen lukin pi kule wan taso o lon tan ni: mi wile e kiwen lukin pi kule ala la kiwen laso li pakala e kule ona. ni la poki jaki tu wan li lon: poki pi kiwen laso, poki pi kiwen kapesi, poki pi kiwen pi kule ala.\n\nkiwen lukin ala en kiwen powe ala la kiwen ante li lon. sina ken kepeken e nimi “kiwen mani” anu “kiwen ilo” tawa ona. poki la kiwen Aluminijun li lon. ona li pona mute a! jan li wile kama jo e kiwen Aluminijun sin tan ma la ni li pali mute. taso jan li ken kama jo e kiwen ni tan poki jaki kepeken pali lili a! ilo taki li ken weka e kiwen taki. ilo ante li kama jo e kiwen Aluminijun. \n\nlipu pi jaki ala li pona kin. taso mute la jaki li lon poki lipu. jaki li tan moku anu telo. ni li pakala e lipu. jaki ala li lon la lipu li pakala lon telo. ilo li ken pali e lipu sin tan “telo lipu” ni.\n\ntaso nasin ni ale li ken lon taso tan ni: jaki o lon poki jaki pona! ni la o pana e jaki lon poki ona! kulupu ma Elopa la poki ale la poki mute mute mute luka li kama sin. kulupu ma Elopa li jo e lawa wan tawa sike pi kama sin. ma Mewika la lawa wan li lon ala. ona la poki (pi kiwen powe) mute luka luka li kama sin. suli la ma mute lon ma Elopa en ma mute lon ma Asija (ma Sinkapo, ma Tawan, ma Nijon, ma Anku) li wawa li pona tawa sike pi kama sin.","filePath":"poki/plaintext/2026/03/poki-jaki-o-tawa-seme.md","digest":"931ff73886eacc69","rendered":{"html":"sina kama jo e moku tan tomo esun la sina esun e moku lon poki. poki mute li ken. ken la poki li kiwen anu lipu, li lili anu suli. mute la jan li kepeken e poki lon tenpo wan taso. ni li ike. taso poki ni li ken kama sin. poki mute li kama sin kepeken nasin ni:\n<img src=\"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a3/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_tetra.png\" alt=\"poki telo (li tawa poki seme?)\" title=\"jan Ke Tami\">\npona la sina ken awen e sike pi kama sin. sina wile weka e poki tawa poki jaki la o kute: o anu e poki jaki pona. ma mute la jan li weka ala e poki telo lon poki jaki: jan li pana e poki telo (pi telo ala) lon tomo esun. poki li kiwen la ilo li weka e jaki li pana sin e telo lon ona.\nma mi li ma Tosi. ona la poki jaki mute li lon: poki tawa jaki kasi, poki tawa jaki poki, poki tawa jaki lipu, poki tawa kiwen lukin, poki tawa ijo ante. kin la mi weka e poki telo lon tomo esun. mute a! taso nasin ni li pona tan ni: ijo ante li wile e nasin ante. mi wile pali sin e lipu tan jaki lipu la mi wile e lipu taso. ijo ante li lon jaki lipu la mi o weka e ijo ni. ni li pali suli!\njaki li lon poki pona la nasin ona li open. ona li tawa tomo jaki. tomo ni la ilo li kulupu e jaki kepeken sona tan ilo oko anu ilo ante. ilo oko li ken sona e ijo mute tan lukin: jaki li tan kiwen seme li suli seme. ilo taki li ken sona e ni: jaki li kiwen taki anu kiwen taki ante. ilo kon li pana e kon. poki kiwen li awen taso poki lipu li tawa weka. ni la ilo li ken kulupu e poki kiwen e poki lipu. pini la kulupu pi jaki wan taso o lon. jaki wan taso li lon la ilo li ken pona pali sin e ijo tan ona.\n<img src=\"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Lipu_tenpo_nanpa_poki_-_poki_tu_wan.png\" alt=\"poki tu wan\" title=\"jan Ke Tami\">\ntaso poki mute li tan kiwen wan li tan kiwen mute! o lukin e poki ni. selo la ona li lipu. insa la kiwen powe li lon. ken la kiwen ante li lon kin. lupa li tan kiwen powe. poki lili ni li tan kiwen mute a! ni li ike tawa sike pi kama sin: ilo o kipisi e ijo ni. mute la poki ni li lon telo. telo la lipu li pakala. lipu pakala li ken kama sin lipu. lipu ala la kiwen powe li lon. ken la kiwen powe li kama sin. taso mute la jan li seli e ona.\ntaso ijo ante li pona a tawa kama sin: kiwen lukin. ilo li ken weka e jaki lili e sitelen nimi tan poki pi kiwen lukin. kiwen lukin taso li lon la ilo li pakala e ona li seli e ona li pali sin e poki! mute la kiwen lukin li jo ala e kule. ken la ona li laso anu kapesi. kiwen lukin pi kule wan taso o lon tan ni: mi wile e kiwen lukin pi kule ala la kiwen laso li pakala e kule ona. ni la poki jaki tu wan li lon: poki pi kiwen laso, poki pi kiwen kapesi, poki pi kiwen pi kule ala.\nkiwen lukin ala en kiwen powe ala la kiwen ante li lon. sina ken kepeken e nimi “kiwen mani” anu “kiwen ilo” tawa ona. poki la kiwen Aluminijun li lon. ona li pona mute a! jan li wile kama jo e kiwen Aluminijun sin tan ma la ni li pali mute. taso jan li ken kama jo e kiwen ni tan poki jaki kepeken pali lili a! ilo taki li ken weka e kiwen taki. ilo ante li kama jo e kiwen Aluminijun.\nlipu pi jaki ala li pona kin. taso mute la jaki li lon poki lipu. jaki li tan moku anu telo. ni li pakala e lipu. jaki ala li lon la lipu li pakala lon telo. ilo li ken pali e lipu sin tan “telo lipu” ni.\ntaso nasin ni ale li ken lon taso tan ni: jaki o lon poki jaki pona! ni la o pana e jaki lon poki ona! kulupu ma Elopa la poki ale la poki mute mute mute luka li kama sin. kulupu ma Elopa li jo e lawa wan tawa sike pi kama sin. ma Mewika la lawa wan li lon ala. ona la poki (pi kiwen powe) mute luka luka li kama sin. suli la ma mute lon ma Elopa en ma mute lon ma Asija (ma Sinkapo, ma Tawan, ma Nijon, ma Anku) li wawa li pona tawa sike pi kama sin.","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"poki jaki o tawa seme?","description":null,"authors":["jan Alonola"],"proofreaders":null,"date":"2026-03-01T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["sona"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0036/","https://liputenpo.org/pdfs/0036poki.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"}},"t/pilin":{"next":{"id":"2026/01/o-weka-e-len-sona","data":{"title":"o weka e len sona!","description":null,"authors":["mute ante"],"proofreaders":null,"date":"2026-01-24T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["pilin"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0035/","https://liputenpo.org/pdfs/0035len.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"body":"tenpo pini poka la suno sona pi selo pimeja li lon ma Pasiju a! taso nasin kulupu pi ma ale li awen toki e ni: jan pi selo pimeja li ike. suno ni la (suno ale a la) jan o sona e pakala pi nasin kulupu ni, o alasa ante e nasin kulupu. o kama sona e ni: jan pi selo pimeja li pali e pona mute mute a! kama sona o lon tan ni: kulupu li len e sona. tomo pi pana sona li… pana ala e sona ni.\n\ntenpo pini la jan pi ma Elopa li lanpan e jan pi ma Apika, li tawa e ona tawa ma Amelika tan pali, li pana e mani ala tawa ona. jan lawa li wile len e ike ni la ona li toki e ni: jan pi ma Apika li ike. taso ni li lon ala a!\n\nsona pona la jan ale li tan ma Apika a. ni la jan pi ma ni li ante mute li toki lon toki mute a kepeken sitelen mute. ma tomo Tunputu (Timbuktu) la jan li toki e sona mute! jan li sona li nanpa e suno e sewi, li sona e kasi misikeke, li toki e tenpo pini e nasin lawa e nanpa, li musi li kalama musi. ma Masi (Egypt) li pali e tomo suli e sitelen musi e lipu mute e sona mute.\n\nma Apika li jo e moku mute e toki mute e kiwen mute, li esun mute. ma Apika li jo e wawa mute a!\n\nma Amelika kin la sona mute li len. jan pi selo pimeja li pali e ma e tomo mute li kama jo e mani ala, li utala. utala la ona li kama wawa. ni la nasin ni li weka! taso pana sona li len e ni li toki e ni: jan lawa li weka e nasin ike aaa! taso, utala li lon ala la ike li awen.\n\nnasin kulupu ike la suli la jan pi selo walo li kama sona pona. taso jan mute pi selo pimeja li sona pona li pali pona. o sona e pali ona!\n\njan Pasisa Pe (Patricia Bath!) li pali e ilo pi pona lukin. lukin sina li kama walo la ilo ona li ken pona e sina! jan Mali Selo (Marie Taylor) li wile sona e ni: tenpo wan la kasi li kama suli, tenpo ante la kasi li unpa. tan li seme? kulupu Nasa (...NASA) la jan Kaselin Sonson (Katherine Johnson) en jan ante mute pi selo pimeja li pali nanpa. jan li tawa mun a la ona li alasa e nasin tawa! tenpo ni la ilo nanpa li lon ala la jan o pali nanpa.\n\nkin la jan pi selo pimeja li pali e kalama musi, li pali e nasin sin pi kalama musi! jan Oseta Sape (Rosetta Tharpe) en jan Son Kosen (John Coltrane) en jan Sa Pewi (Chuck Berry) en jan ante mute li ni a. kin la pali pi mani ala la jan pi selo pimeja li pali e kalama musi mute li toki e ni: tenpo pona o kama.\n\ntaso, sona pona li len taso ala. sona ike li ni kin a! ike mute pi nasin kulupu ni li len. ike wan la sona sijelo meli la open ona li len. tomo pi pana sona li toki e ni: jan Melijan Sin (Marian Sims) li open e sona sijelo meli. taso, tomo li len e ni: jan Melijan li pakala e sijelo pi jan mute pi selo pimeja. ike ante la alasa sona pi ma Taseki (Tuskegee) la sijelo pi jan mute li kama ike, li misikeke ala li moli.\n\nkin la kulupu mute li wile ante e nasin kulupu, la jan lawa li len e ona. li pakala e ona. li moli e ona. pona la jan sona mute li lon a! ni la sina ken kama sona e ijo mute pi jan ale, e wawa e pona pi jan ale.\n\n**o weka e len sona!**","filePath":"poki/plaintext/2026/01/o-weka-e-len-sona.md","digest":"3981b86ba335cb6e","rendered":{"html":"tenpo pini poka la suno sona pi selo pimeja li lon ma Pasiju a! taso nasin kulupu pi ma ale li awen toki e ni: jan pi selo pimeja li ike. suno ni la (suno ale a la) jan o sona e pakala pi nasin kulupu ni, o alasa ante e nasin kulupu. o kama sona e ni: jan pi selo pimeja li pali e pona mute mute a! kama sona o lon tan ni: kulupu li len e sona. tomo pi pana sona li… pana ala e sona ni.\ntenpo pini la jan pi ma Elopa li lanpan e jan pi ma Apika, li tawa e ona tawa ma Amelika tan pali, li pana e mani ala tawa ona. jan lawa li wile len e ike ni la ona li toki e ni: jan pi ma Apika li ike. taso ni li lon ala a!\nsona pona la jan ale li tan ma Apika a. ni la jan pi ma ni li ante mute li toki lon toki mute a kepeken sitelen mute. ma tomo Tunputu (Timbuktu) la jan li toki e sona mute! jan li sona li nanpa e suno e sewi, li sona e kasi misikeke, li toki e tenpo pini e nasin lawa e nanpa, li musi li kalama musi. ma Masi (Egypt) li pali e tomo suli e sitelen musi e lipu mute e sona mute.\nma Apika li jo e moku mute e toki mute e kiwen mute, li esun mute. ma Apika li jo e wawa mute a!\nma Amelika kin la sona mute li len. jan pi selo pimeja li pali e ma e tomo mute li kama jo e mani ala, li utala. utala la ona li kama wawa. ni la nasin ni li weka! taso pana sona li len e ni li toki e ni: jan lawa li weka e nasin ike aaa! taso, utala li lon ala la ike li awen.\nnasin kulupu ike la suli la jan pi selo walo li kama sona pona. taso jan mute pi selo pimeja li sona pona li pali pona. o sona e pali ona!\njan Pasisa Pe (Patricia Bath!) li pali e ilo pi pona lukin. lukin sina li kama walo la ilo ona li ken pona e sina! jan Mali Selo (Marie Taylor) li wile sona e ni: tenpo wan la kasi li kama suli, tenpo ante la kasi li unpa. tan li seme? kulupu Nasa (…NASA) la jan Kaselin Sonson (Katherine Johnson) en jan ante mute pi selo pimeja li pali nanpa. jan li tawa mun a la ona li alasa e nasin tawa! tenpo ni la ilo nanpa li lon ala la jan o pali nanpa.\nkin la jan pi selo pimeja li pali e kalama musi, li pali e nasin sin pi kalama musi! jan Oseta Sape (Rosetta Tharpe) en jan Son Kosen (John Coltrane) en jan Sa Pewi (Chuck Berry) en jan ante mute li ni a. kin la pali pi mani ala la jan pi selo pimeja li pali e kalama musi mute li toki e ni: tenpo pona o kama.\ntaso, sona pona li len taso ala. sona ike li ni kin a! ike mute pi nasin kulupu ni li len. ike wan la sona sijelo meli la open ona li len. tomo pi pana sona li toki e ni: jan Melijan Sin (Marian Sims) li open e sona sijelo meli. taso, tomo li len e ni: jan Melijan li pakala e sijelo pi jan mute pi selo pimeja. ike ante la alasa sona pi ma Taseki (Tuskegee) la sijelo pi jan mute li kama ike, li misikeke ala li moli.\nkin la kulupu mute li wile ante e nasin kulupu, la jan lawa li len e ona. li pakala e ona. li moli e ona. pona la jan sona mute li lon a! ni la sina ken kama sona e ijo mute pi jan ale, e wawa e pona pi jan ale.\no weka e len sona!","metadata":{"headings":[],"localImagePaths":[],"remoteImagePaths":[],"frontmatter":{"title":"o weka e len sona!","description":null,"authors":["mute ante"],"proofreaders":null,"date":"2026-01-24T00:00:00.000Z","date-precision":"day","original":null,"tags":["pilin"],"license":"CC BY-SA 4.0","sources":["https://liputenpo.org/lipu/nanpa-0035/","https://liputenpo.org/pdfs/0035len.pdf","https://github.com/lipu-tenpo/liputenpo.org/tree/main/content/md"],"archives":null,"preprocessing":null,"accessibility-notes":null,"notes":null},"imagePaths":[]}},"collection":"poki"}},"a/kijetesantakalu_Wilame":{}}

toki pona li jo ala e kulupu lawa. jan Sonja li pali e toki, taso ona li toki ala e nasin pona pi toki pona li lawa ala e toki pona. ni la, jan li ken toki lon toki pona kepeken nasin ona pi jan wan. taso seme la nasin ale ni li ante?

nasin toki wan pi ken ante li mute nimi. jan li ken kepeken nimi pi lipu pu taso, li ken kepeken nimi ku suli kin, li ken kepeken nimi ale pi lipu ku, li ken kepeken nimi ale pi lipu ala a! taso, jan li kepeken nimi pi mute suli la, ni li ken ike tan ni: jan li kepeken nimi pi sona mute ala la, jan mute li sona ala e toki pi jan ni. ni la, jan mute li kepeken nimi sama. taso, sina ken kepeken nimi ante ni tan ni: jan ala li lawa e toki la, jan ale li ken kepeken nimi pi wile ona!

nasin ante pi ken ante li nasin pali pi kulupu nimi. nasin wan la, jan mute li kepeken nasin nimi “kepeken e”. mi kepeken nasin ni ala, taso jan mute li kepeken ona. jan wan li ken toki e ni: “mi kepeken ilo”. jan ante li ken toki e ni: “mi kepeken e ilo”. nasin tu ni li pona! sama la, jan mute li kepeken nasin nanpa ante. jan li ken kepeken nasin nanpa pu li ken kepeken nasin nanpa pona li ken kepeken nasin nanpa ante mute a! jan pi nasin nanpa pu li toki e nanpa 523 sama “ale ale ale ale ale mute tu wan”. jan pi nasin nanpa pona li toki e nanpa ni sama “luka ale mute tu wan”. nasin tu ni li pona kin!

toki pona li jo ala e kulupu lawa la, jan mute li kepeken nasin toki ante. ona ale li pona. ni la, toki pona li toki pi musi mute! sina ken kepeken nasin pi wile sina, taso o toki ala e ni: jan ale o kepeken nasin toki sina.